Τουρκοναζισμός: Η νέα απειλή για την ανθρωπότητα

O νέος τουρκοναζισμός με αποδείξεις: Το ένα πλακάτ γράφει "Ασφυκτιούμε στα σημερινά σύνορα" και το άλλο λέει: "Σήμερα στο Ταξίμ, αύριο στο Εριβάν. Μια βραδιά θα έλθουμε ξαφνικά". Αυτά στην εκδήλωση μνήμης που διοργάνωσε και πλήρωσε με αρκετά εκατομμύρια δολάρια το κυβερνητικό κόμμα ΑΚΡ, με ομιλητή τον ισλαμο-τουρκο-ναζί, υπουργό εσωτερικών!

Του Σάββα Καλεντερίδη

Ακριβώς τις ώρες που το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γαλλίας εξέταζε την ένσταση που υπέβαλαν Γάλλοι γερουσιαστές και βουλευτές, για την ακύρωση του νόμου ποινικοποίησης της άρνησης της Γενοκτονίας που ψηφίστηκε από την βουλή και τη γερουσία, η τουρκική κυβέρνηση, το τουρκικό κράτος, χέρι-χέρι με το παρακράτος, στις 27 Φεβρουαρίου 2012 διοργάνωναν για πρώτη φοράεκδήλωση μνήμης της «γενοκτονίας του Χοτζαλί», όπως ονομάζουν το θάνατο 613 Αζέρων, που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της μάχης που έγινε μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων για τον έλεγχο της πόλης Ασκεράν-Χοτζαλί, του Ναγκόρνο Καραμπάγ, στις 26 Φεβρουαρίου 1992.

Η εκδήλωση έγινε στην πλατεία Ταξίμ* της Κωνσταντινούπολης, εκεί που το τουρκικό βαθύ κράτος διοργάνωνε με τους εγκάθετους της παρακρατικής οργάνωσης «Η Κύπρος Είναι Τουρκική» (Kıbrıs Türktür), τις διαδηλώσεις για το Κυπριακό, που κατέληξαν στο πογκρόμ των Ελλήνων της Πόλης, την 6-7 Σεπτεμβρίου 1955.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι πρόκειται για ένα απλό μνημόσυνο, που γίνεται στα πλαίσια της αλληλεγγύης των Τούρκων προς τους Αζέρους αδελφούς τους. Όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, αφού στην εκδήλωση κυριάρχησαν συνθήματα και πανκαρτ φυλετικού τουρκοναζιστικού μίσους, όπως «Σήμερα στο Ταξίμ, αύριο στο Εριβάν», «Ένα βράδυ θα έλθουμε ξαφνικά»**, «Όλοι είστε Αρμένιοι, όλοι είστε μπάσταρδοι»***, «Ο θάνατος εκείνου που σκοτώνει Τούρκο, είναι τρομερός», «Ο Τούρκος δεν έχει κανέναν φίλο εκτός από Τούρκους», «Αν κάναμε πραγματική γενοκτονία, δεν θα ζούσε ούτε ένας Αρμένιος» και άλλα τέτοια.

Ακόμα και το γεγονός αυτό θα μπορούσε να έχει διαφορετική σημασία, αν την διοργάνωση της εκδήλωσης δεν την είχε αναλάβει επιτροπή ελεγχόμενη από το κυβερνητικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και αν δεν συμμετείχε στην εκδήλωση ως ομιλητής ο ίδιος ο υπουργός εσωτερικώνΙδρίς Ναΐμ Σαχίν (İdris Naim Şahin), γνωστός για τις σκληρές τουρκο-ισλαμικές απόψεις και θέσεις. Για όσους αναρωτιούνται τί είπε κατά την ομιλία του ο Τούρκος πολιτικός, ο οποίος σημειωτέον είναι και ο επί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπεύθυνος υπουργός, μεταφράζουμε επί λέξει:

«Εκείνο το αίμα χύθηκε τότε, όμως δεν τελείωσε η εκδίκησή μας. Όσο ζει το τουρκικό έθνος, θα πάρουμε την εκδίκησή μας για εκείνο το αίμα. Αυτό θα το αναλάβει αποκλειστικά ο τουρκικός κόσμος. Κάθε γεγονός, εξέλιξη στο Αζερμπαϊτζάν, αφορά άμεσα την Τουρκία και το τουρκικό έθνος. Η χαρά και ο πόνος του Αζερμπαϊτζάν, είναι χαρά και πόνος της Τουρκίας. Όποιος χύνει αίμα τουρκικό το πλήρωσε και θα το πληρώσει».

Να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση, που στήριξε με δήλωσή του ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ερντογάν, χαρακτηρίζοντας τα συνθήματα που κυριάρχησαν ως μεμονωμένα, προσήλθαν Τούρκοι ισλαμο-εθνικιστές από πολλές πόλεις της Τουρκίας, με λεωφορεία που κανείς δεν γνωρίζει ποιος μίσθωσε. Επίσης, συμμετείχε και ομάδα 150 νεαρών που φορούσαν λευκό μπερέ, όπως ο Ογούν Σαμάστ, ο νεαρός δολοφόνος του Αρμένιου δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ, που έδρασε με την καθοδήγηση του τουρκικού βαθέος κράτους,!

Για όσους αναρωτιούνται γιατί η Τουρκία θυμήθηκε μετά από είκοσι ολόκληρα χρόνια και έκανε για πρώτη φορά ημιεπίσημη εκδήλωση για την πτώση και τη σφαγή του Ασκεράν-Χοτζαλί φέτος, να υπενθυμίσουμε ότι η Άγκυρα φοβάται ότι το 1915, που είναι η 100ή επέτειος της σφαγής 1,5 εκατομμυρίων Αρμενίων, αρκετές χώρες θα προχωρήσουν στην αναγνώριση της Γενοκτονίας, φέρνοντας σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την Τουρκία. Μάλιστα, για να αντιμετωπίσει από ισχυρότερη θέση το επερχόμενο κύμα, διοργάνωσε την ως άνω εκδήλωση μίσους, στα πλαίσια συμφωνίας που έκανε με το Αζερμπαϊτζάν για να ακολουθήσουν οι δυο χώρες κοινή στρατηγική, που θα αποσκοπεί στην μη αναγνώριση της Γενοκτονίας και την ανάδειξη των αζερικών θέσεων στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάγ. Και για να μην θεωρηθεί ότι η λυσσώδεις προσπάθειες που κάνει η Άγκυρα για να σταματήσει τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας είναι απλά μια υπόθεση προστασίας της δημόσιας εικόνας των Τούρκων και της Τουρκίας, να υπενθυμίσουμε ότι το τουρκικό κράτος και η τράπεζα Ζιραάτ -ναι, αυτή που κάνει πολιτική στην Ελλάδα- «διαχειρίζονται» από το 1915 τις καταθέσεις και τις περιουσίες των δολοφονηθέντων και εκτοπισθέντων Αρμενίων, η αξία των οποίων ανέρχεται σε πολλές δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, πέραν την πολιτικής διάστασης που έχει το θέμα.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι την ώρα που τελείωνε η εκδήλωση τουρκοναζιστικού μίσους που διοργανώθηκε από την τουρκική κυβέρνηση, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γαλλίας επέστρεφε τον νόμο που ποινικοποιούσε την άρνηση της Γενοκτονίας στην κυβέρνηση Σαρκοζί, ο οποίος δήλωσε ότι θα επαναφέρει προς ψήφιση νέο νόμο, με βάση τις παρατηρήσεις του δικαστηρίου.

Ο αγώνας μεταξύ των θυμάτων και των θυτών, των δυνάμεων του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας από τη μια πλευρά και του τουρκοναζισμού από την άλλη συνεχίζεται, με τους Αρμενίους, του Έλληνες, τους Ασσυρίους, τους Κούρδους και το σύνολο του πολιτισμένου κόσμου να έχει εναποθέσεις τις ελπίδες του στον κυριότερο υποστηρικτή αυτού του νεοναζιστικού τέρατος, την Ουάσιγκτον, η οποία αναμένεται κάποια στιγμή να ξυπνήσει και θα αντιληφθεί το τραγικό λάθος στο οποίο υποπίπτει κατά συρροήν, δημιουργώντας το επόμενο μεγάλο πρόβλημα της περιοχής αν όχι της ανθρωπότητας!

*Η πλατεία πήρε το όνομα από το σύνθημα «Ταξίμ» (στα τουρκικά σημαίνει διαμελισμός) που φώναζαν οι Τούρκοι παρακρατικοί το 1954-55, όταν ζητούσαν το χωρισμό της Κύπρου σε ελληνοκυπριακό και τουρκοκυπριακό τομέα.
**Το σύνθημα «Ένα βράδυ θα έλθουμε ξαφνικά», παραπέμπει στα πογκρόμ που έκαναν οι Τούρκοι, όταν έκαναν ξαφνικά επιθέσεις τα βράδια εναντίον οικιών Αρμενίων και Ελλήνων.
***Το σύνθημα «Όλοι είστε Αρμένιοι, όλοι είστε μπάσταρδοι» αποτελεί απάντηση στους Τούρκους δημοκράτες που μετά την δολοφονία του Αρμένιου δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ φώναζαν το σύνθημα «Είμαστε όλοι Αρμένιοι».

Σύντομο ιστορικό του πολέμου στο Ναγκόρνο Καραμπάγ
Από το Φεβρουάριο του 1988 μέχρι τον Μάιο του 1994, στην περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάγ διεξήχθη ένας πόλεμος, στη διάρκεια του οποίου διαδραματίστηκαν σκηνές αγριότητας ανάμεσα στους Αρμενίους και τους Αζέρους. Στην αρχή αιτία των συγκρούσεων ήταν οι τοπικού χαρακτήρα έριδες μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων, έριδες που εξελίχθηκαν σε πόλεμο, μετά το δημοψήφισμα με το ερώτημα της ανεξαρτησίας που έκαναν οι Αρμένιοι της Αυτόνομης Περιφέρειας του Ναγκόρνο Καραμπάγ, λίγες ημέρες πριν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, στις 10 Δεκεμβρίου 1991.

Με τη λήξη των εχθροπραξιών, το Μάιο του 1994, καταμετρήθηκαν χιλιάδες νεκροί, στρατιώτες και άμαχοι και από τις δυο πλευρές, ενώ περίπου 900 χιλιάδες Αζέροι που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους από περιοχές που κατέλαβαν οι Αρμένιοι, και 230 χιλιάδες Αρμένιοι, που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους από περιοχές που παρέμειναν στην αζερική επικράτεια.

Έκτοτε, το Ναγκόρνο Καραμπάγ λειτουργεί ως ανεξάρτητο κράτος που αναγνωρίζεται μόνον από τη γειτονική Αρμενία, ενώ είναι σε εξέλιξη ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των δυο πλευρών, με τη διαμεσολάβηση της Ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ.

Δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη Δημοκρατία

Σχετικοί σύνδεσμοι:

"Νύχτα των κρυστάλλων" στην Τουρκία;

Εγκεμέν Μπαγίς : «ΗΤουρκία δεν αποκλείει το ενδεχόμενο προσάρτησης του βόρειου τμήματος της Κύπρου»

Οι κυβισθήσεις...αποπροσανατολίζουν

Την ώρα όπου σύσσωμες οι "πατριωτικές" κυνοβουλευτικές δυνάμεις, "αγοράζουν" χρόνο για να προλάβουν να τακτοποιήσουν την επόμενη μέρα τους νομοθετώντας, για να προφυλάξουν την πατρίδα  από τον "εχθρό" που ακούει στο όνομα Έλληνας μισθωτός και συνταξιούχος, οι "σύμμαχοι" της κυβέρνησης αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν αυτά που προανήγγειλαν (1).

Αναλαμβάνουν λοιπόν "πρωτοβουλίες"(2), έτσι ώστε να μας γλυτώσουν από τον χρόνο και τα έξοδα της ανεύρεσης όλων εκείνων των ενεργειακών αποθεμάτων που κρύβει το υποθαλάσσιο υπέδαφός μας.

Έτσι θα μπορούμε το 2021, να εορτάσουμε μαζί, τα 200 χρόνια από την αναβάθμιση του τότε συνθήματος "Ελευθερία ή Θάνατος", σε "ανοίξαμε (τα πόδια) και σας περιμένουμε".

Χρυσός χορηγός της ιστορικής επετείου, θα είναι η Shell.
Για αυτό απεσύρθη από την Ελληνική αγορά.
Δεν τα έβρισκε με τους διαχειριστές και τα βρήκε με τα αφεντικά των διαχειριστών.

Τους πραγματικούς ιδιοκτήτες, ποτέ δεν τους ρώτησαν και ούτε πρόκειται.

(1). Έβαψε γκρίζο το Αγαθονήσι ο Νταβούτογλου.
(2). Νότια του Καστελόριζου έδωσε άδεια ερευνών για πετρέλαιο - φυσικό αέριο η Άγκυρα.

Υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ - Ξεμπερδεύοντας τα μπερδεμένα

του Β. Μαρκεζίνη

Εισαγωγικά
Εδώ και δύο χρόνια προσπαθώ να φέρω στην κοινή συνείδηση τη σημασία της ΑΟΖ ως και την κατά την γνώμη μου κακή (αν όχι επικίνδυνη για τα εθνικά συμφέροντα) διαχείριση των τουρκικών προβλημάτων από το υπουργείο των Εξωτερικών. 
Διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί συνάδελφοι, όπως π. χ. (κατά αλφαβητική σειρά) οι κ.κ. Καρυώτης, Μάζης, Ροζάκης και Σιουστούρας, αλλά και εξαίρετοι δημοσιογράφοι (ως ο κ. Σταύρος Λυγερός) έχουν εμπλουτίσει σημαντικά τη γνώση του κοινού πάνω σ' αυτό το ζωτικό και όλο και πιο επείγον θέμα.

Αλλά, δύο χρόνια μετά, το θέμα, από άγνωστο, έχει γίνει αντικείμενο τόσων πολλών άρθρων, αλλά και (ασαφών) δηλώσεων από το υπουργείο μας, ώστε ίσως να διευκόλυνε τους αναγνώστες μια συνοπτική προσπάθεια να ξεμπλέξουμε κάπως τη σύγχυση που προκαλεί το αυξανόμενο υλικό. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος του παρόντος δοκιμίου.

Η εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας

To Δίκαιο της θάλασσας, από γεννησιμιού του, πάλευε μεταξύ δύο αντιμαχόμενων ιδεών: της ελευθερίας των θαλασσών (που ενθαρρύνει το εμπόριο) και της έκτασης της κυριαρχίας των παράκτιων κρατών επί του εγγύς αυτών υδάτινου χώρου. Από τη διαλεκτική αυτή σύγκρουση γεννήθηκε και μια άλλη ιδέα, η αρχή της «αβλαβούς διέλευσης», ακόμη και μέσα από τα «χωρικά ύδατα» του παρακτίου κράτους: αρχή που κατά τη γνώμη μου καταχράται (άρθρο 19 της Συνθήκης) η Τουρκία, όταν αναθέτει στα πολεμικά της να κάνουν επανειλημμένες βόλτες στο Σούνιο.

Στην αρχή τα πράγματα ήταν απλά και εντοπίζονταν στο εμπόριο και την αλιεία. Η διευθέτησή τους, λοιπόν, γινόταν βάσει εθιμικών λύσεων και ακαδημαϊκών προτάσεων, που προέρχονταν κυρίως από τις διαμαχόμενες χώρες - ειδικότερα την Αγγλία (με το έργο του Τζον Σέλντεν Mare Clausum, 1635) και την Ολλανδία (με το κλασικό έργο του Ούγκο Γκρότιους Mare Liberum, 1609). Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και την ανεξαρτητοποίηση των αποικιών, η δημιουργία πολλών νέων κρατών, σε συνδυασμό με την τεχνολογική επανάσταση που αργά αλλά σταθερά επέτρεψε την εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου, άρχισε να απαιτεί μια πιο σύγχρονη και πιο δίκαιη ρύθμιση των προβλημάτων. Η πρώτη σημαντική γραπτή ρύθμιση έγινε από τις τέσσερις συμβάσεις που υπεγράφησαν στη Γενεύη το 1958 και ρύθμιζαν, αντιστοίχως, την αιγιαλίτιδα ζώνη (χωρικά ύδατα) και τη συνορεύουσα ζώνη, την ανοικτή θάλασσα, την υφαλοκρηπίδα και την αλιεία στην ανοικτή θάλασσα. Εν προκειμένω, μας ενδιαφέρει η τρίτη συμφωνία, η σχετική με την υφαλοκρηπίδα.

Η «ηπειρωτική» υφαλοκρηπίδα ορίστηκε (στο άρθρο 1 της Σύμβασης, το 1958) ως καλύπτουσα: «α) τον βυθό της θάλασσας και το υπέδαφος των υποθαλασσίων περιοχών [...] μέχρι βάθους 200 μέτρων ή (β) έξω από το όριο αυτό, μέχρι το σημείο που το βάθος των υπερκειμένων υδάτων επιτρέπει την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων των περιοχών αυτών». To δεύτερο αυτό κριτήριο , γνωστό ως το «κριτήριο της εκμεταλλευσιμότητας», ήταν μεταβλητό και, ως εκ τούτου, καθιστούσε δύσκολη την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Οι συμφωνίες της Γενεύης έκρυβαν και μία ακόμη ασάφεια, η οποία μετριάστηκε με τον χρόνο. Έτσι, ενώ αναγνώριζαν υφαλοκρηπίδα σε κατοικημένες ή κατοικήσιμες νήσους, δεν ήταν απολύτως ξεκάθαρο αν ο όρος αυτός ήταν νομικός ή γεωλογικός. 0 όρος «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα», συνδυαζόμενος με τη σχετικά μικρή απόσταση από το έδαφος -ηπειρωτικό ή νησιωτικό-, προσλάμβανε μια ορισμένη γεωλογική χροιά, αυτή δε την άποψη εξακολουθεί να υποστηρίζει σήμερα η Τουρκία με ιδιαίτερη έμφαση. Έτσι, η Τουρκία επιμένει ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου -τα οποία, σημειωτέον, δεν αποκαλεί ποτέ «ελληνικά», αλλά «αιγαιακά»- αποτελούν γεωλογική προέκταση της εγγύς ευρισκόμενης τουρκικής ηπειρωτικής περιοχής, με συνέπεια να επικάθηνται επί τουρκικής υφαλοκρηπίδας και, ως εκ τούτου, να ανήκουν μεν στην Ελλάδα, αλλά να μην έχουν υφαλοκρηπίδα πέραν των έξι (ή λιγότερων) μιλίων, που ισοδυναμούν με τα χωρικά μας ύδατα, μια και η Τουρκία δεν μας άφησε, με το περίφημο Κάζους Μπέλι, να τα επεκτείνουμε στα 12 μίλια, όπως μας επιτρέπει το Διεθνές Δίκαιο.



Από πλευράς Ελλάδας, τα προβλήματα αυτά βελτιώθηκαν από τη μεταγενέστερη Σύμβαση του Μοντέγκο Μπέι της Τζαμάικας, το 1982, η οποία ετέθη σε ισχύ το 1994 και υπεγράφη από 157 κράτη πλην της Αμερικής, του Ισραήλ, της Βενεζουέλας και της Τουρκίας. Έτσι, είναι πλέον σαφές ότι και τα νησιά που είναι σε θέση να στηρίξουν ανθρώπινη ζωή έχουν Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, όπως και υφαλοκρηπίδα και ότι αμφότερες εκτείνονται μέχρι 200 ναυτικά μίλια από το σημείο όπου αρχίζουν τα χωρικά ύδατα. Η προέκταση και ανάδειξη του κριτηρίου της απόστασης -200 μίλια- μειώνει έτσι ουσιαστικά, (αλλά δεν ακυρώνει εντελώς), τη σημασία του γεωλογικού κριτηρίου. Η «μετακίνηση» αυτή ενισχύεται πλέον και από τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Χάγης του 1985 σχετικά με την υπόθεση Μάλτας-Λιβύης: μια νομολογιακή «μετακίνηση» προς την ανωτέρω ιδέα, η οποία άρχισε να διαφαίνεται ήδη από την απόφαση του δικαστηρίου, εν έτει 1982, για την υφαλοκρηπίδα Λιβύης-Τυνησίας.

Η οριοθέτηση της ΑΟΖ

Η υφαλοκρηπίδα υπάρχει αφ' εαυτής και δεν χρειάζεται να διακηρυχθεί. Χρειάζεται όμως να οριοθετηθεί μεταξύ όμορων κρατών και, σε περίπτωση διαφωνίας, να παραπεμφθεί με κοινό συμφωνητικό στο αρμόδιο διεθνές δικαστήριο προς απόφαση. Η ΑΟΖ, από την άλλη πλευρά, πρέπει να διακηρυχθεί και ακολούθως να οριοθετηθεί από τα ενδιαφερόμενα κράτη.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ΑΟΖ που μας ενδιαφέρει πρωτίστως είναι με την Κύπρο και, μετά, με την Αίγυπτο και τη Λιβύη. Η οριοθέτηση της απαιτεί διακρατική συμφωνία. Τυχόν αμφισβήτησή της από την Τουρκία ως τρίτο κράτος θα σήμαινε κατ' ουσίαν αμφισβήτηση των οριοθετήσεων δύο κρατών, όχι ενός. Επιπλέον, για να γίνει αυτό νομίμως (και όχι manu militari), θα απαιτείτο μονομερής προσφυγή της Τουρκίας στη Χάγη, με σκοπό την αμφισβήτηση των όποιων ρυθμίσεων θα είχαμε κάνει με την Κύπρο. Μια τέτοια προσφυγή είναι μεν δυνατή , αλλά όχι και εύκολη γιατί: (α) θα έπρεπε να είναι ad hoc, μια και η Τουρκία δεν έχει αποδεχθεί τη γενική δικαιοδοσία της Χάγης, (β) η Τουρκία δεν έχει αποδεχθεί τη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας και (γ) η αμφισβήτηση της ελληνοκυπριακής οριοθέτησης θα έπρεπε να αρχίσει με την αμφισβήτηση της «αρχής της μέσης γραμμής» -μεταξύ Καστελόριζου και Τουρκίας- μια και, κατά κοινή ομολογία, αποτελεί το πρώτο βήμα στη διαδικασία οριοθέτησης της ΑΟΖ.

Οι αρχές που μπορεί να επικαλεστεί η Τουρκία για να στηρίξει τις θέσεις της είναι τρεις (κατ' αύξουσα σειρά σημασίας): (α) η ιδέα ότι η σύμβαση του 1982/1994 ενθαρρύνει συζητήσεις/συμφωνία ως βάση οριοθετήσεων μεταξύ όμορων κρατών, (β) παρέκκλιση από τη «μέση γραμμή» λόγω «ειδικών περιστάσεων» και λόγω «τοπικών ιδιομορφιών» ή, προκειμένου για κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες -οπότε μπορεί να ληφθεί υπόψη μια πολύ μεγαλύτερη δέσμη παραμέτρων (π.χ, γεωπολιτικά, γεωμορφολογικά, πληθυσμιακά και οικονομικά κριτήρια)- βάσει της αρχής της «ευθυδικίας» και (γ) την αρχή της αναλογικότητας.

Ως νομικός, γνωρίζω ότι στο Δίκαιο δεν υπάρχουν πανάκειες και ότι τα πάντα είναι αβέβαια, ιδίως όταν έχει κανείς να κάνει με ένα πολιτικό δικαστήριο όπως της Χάγης. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, ουδέποτε χρησιμοποίησα -σε αντίθεση με την Κυβέρνηση- τη λέξη «πανάκεια» αναφορικά με την ΑΟΖ. θεωρώ, όμως, ότι τα επιχειρήματα της Τουρκίας είναι ευάλωτα, ιδίως εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που κατέληξαν στη Σύμβαση του 1982, τα επιχειρήματα αυτά, ή άλλα ανάλογα, προβλήθηκαν πολλάκις, αλλά ανεπιτυχώς από τη γείτονα, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της -ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 70- να περιορίσει τα ελληνικά δικαιώματα. Ιδού λοιπόν μερικά αντεπιχειρήματα:

Πρώτον: οι αρχές που επικαλείται η Τουρκία δεν έχουν στη νομολογία του δικαστηρίου τον απόλυτο και ανατρεπτικό χαρακτήρα που της αποδίδουν οι Τούρκοι, αλλά δικαιολογούν αποκλίσεις από τη μέση γραμμή. Κατά την ορολογία του κ. Ροζάκη, η μέση γραμμή μπορεί να υποστεί ορισμένες «διορθωτικές» μεταβολές, αλλά αυτές δεν μπορούν να ακυρώσουν το πνεύμα της οριοθέτησης που, κατά τη Σύμβαση, βασίζεται στη μέση γραμμή. Στα αγγλικά, οι λέξεις που εμφανίζονται συχνότερα στη σχετική νομολογία είναι «adjustment» και «modification».

Δεύτερον: η απόκλιση από τη μέση γραμμή δεν δικαιολογείται από το επιχείρημα ότι το Αιγαίο είναι κλειστή ή ημίκλειστη θάλασσα και γιατί επειδή οι πραγματικά κλειστές θάλασσες είναι πολύ λίγες -π,χ. η Κασπία, η θάλασσα της Γαλιλαίας, η Αράλη κ.λ.π,- αλλά και γιατί οι ημίκλειστες θάλασσες είναι, αντιθέτως, τόσο πολλές -π.χ. θάλασσα της Κελέβης (μεταξύ Ινδονησίας, Φιλιππίνων και Μαλαισίας), Κόλπος της Άκαμπας (μεταξύ Αιγύπτου, Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας), θάλασσα του Σιάμ (μεταξύ Ταϋλανδης, Καμπότζης, Νοτίου Βιετνάμ και Μαλαισίας) κ.ο.κ -, ώστε η γενναιόδωρη χρήση του όρου, προς αποφυγή της βασικής αρχής της Σύμβασης, θα ήταν καταχρηστική καθότι θα αντιτίθετο στο πνεύμα της, οδηγώντας σε μεγάλο αριθμό εξαιρέσεων του Δικαίου της θάλασσας.

Τρίτον: η ίδια η Τουρκία οριοθέτησε την ΑΟΖ της στη Μαύρη θάλασσα με βάση τη «μέση γραμμή», και τούτο, παρ' όλο που δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση!

Τέταρτον: Τις οριοθετήσεις στη Μαύρη θάλασσα εκ πονηρίας η Τουρκία τις αποκάλεσε οριοθετήσεις βασιζόμενες «στην αρχή της ευθυδικίας». Υπάρχει όμως όριο στα λεκτικά παιχνίδια που μπορεί να παίζει ακόμη και ο τουρκικός καιροσκοπισμός. Δεδομένης της στάσης που κράτησε η χώρα αυτη καθ' όλη την εννεαετή περίοδο που συζητείτο η Σύμβαση του Μοντέγκο Μπέι, φρονώ ότι το Δικαστήριο της Χάγης θα δυσκολευόταν να αποδεχθεί αυτό που εκατόν πενήντα και πλέον κράτη αρνήθηκαν να δεχθούν κατά τις διαπραγματεύσεις.

To επιχείρημα περί αναλογικότητας αποτελεί προσθήκη του δικαστηρίου στις περιπτώσεις που δικαιολογούν απόκλιση από την αρχή της μέσης γραμμής. Πρωτοεμφανίστηκε στην απόφαση του δικαστηρίου της 3ης Φεβρουαρίου 2009 για την ρουμανοουκρανική διαφορά σχετικά με το αν έχει ή όχι ΑΟΖ η ουκρανική Νήσος των Όφεων που επικάθηται όμως επί ρουμανικής υφαλοκρηπίδας.

Στην περίπτωση του Καστελόριζου, ισχυρίζονται οι Τούρκοι, η αναλογικότητα δεν θα επέτρεπε στη μεσολαβούσα νήσο -το Καστελόριζο- να στερήσει την πολύ μεγαλύτερη τουρκική ακτή, που κείται όπισθεν της ελληνικής νήσου, από την ΑΟΖ που της δίδει η μέση γραμμή.

To νέο αυτό επιχείρημα μπορεί να μας προκαλέσει δυσχέρειες, αν και η διαφοροποίηση μεταξύ, αφενός, της Νήσου των Όφεων (που είναι απομονωμένη, έγινε «τεχνητά» κατοικήσιμη από το 2007 -με 100 περίπου στρατιώτες και τις οικογένειές τους- και είναι και πολύ μικρή σε επιφάνεια: 0,17 τ.χλμ) και, αφετέρου, του Καστελόριζου (που είναι πολύ μεγαλύτερο, από αιώνων κατοικημένο -με πληθυσμό 406 κατοίκων κατά την απογραφή του 2001- και αποτελεί λειτουργικό τμήμα των Δωδεκανήσων) θα αδυνάτιζε το τουρκικό επιχείρημα. Εύκολα όμως καταλαβαίνει κανείς για ποιο λόγο η Τουρκία προσπαθεί με τόση επιμονή να διαχωρίσει το Καστελόριζο από το Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, να το εμφανίσει ως αποκομμένη νησίδα και να το τοποθετήσει στη Μεσόγειο.

Η κακή διαπραγμάτευση του Πρωθυπουργού

To θέμα μου, εν προκειμένω, δεν είναι ούτε το Καστελόριζο ούτε η ΑΟΖ. Θέλω ωστόσο να δείξω πόσο κακώς διαπραγματεύεται η Κυβέρνηση εφ' όλης της ύλης τις υποθέσεις μας, μεταβάλλοντας πολλές φορές τα προβλήματα σε κρίσεις. Ιδού λοιπόν εν περιλήψει οι αντιρρήσεις μου για τους χειρισμούς του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών:

Πρώτον: σύμφωνα με τα Ουίκι λίκς, ο Πρωθυπουργός δήλωσε εξαρχής στον κ. Ερντογάν ότι «διαπραγματεύεται τα πάντα πλην της κυριαρχίας των νήσων μας>>. Τι σημαίνει «τα πάντα»;

Σημαίνει:

* τη διεκδίκηση υφαλοκρηπίδας, αγνοώντας το αντίστοιχο δικαίωμα των νησιών

* την απεμπόληση, από ελληνικής πλευράς, του δικαιώματος επέκτασης της χωρικής θάλασσας, ενώ δεν αναγνωρίζεται το τμήμα του ελληνικού εναέριου χώρου μεταξύ έξι και δέκα μιλίων
* την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησίδες του Αιγαίου

* τον έλεγχο του συνόλου του εναέριου χώρου του Αιγαίου ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού

* την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών μας.

* τον περιορισμό πλόων και πτήσεων ελληνικών πολεμικών στο Ανατολικό Αιγαίο.

Διαπραγματευτικά, μια δήλωση με τόσο σοβαρές συνέπειες, πριν καλά καλά αρχίσουν οι συνομιλίες, αποτελεί γκάφα, ένδειξη έλλειψης διαπραγματευτικής πείρας, ίσως ακόμη και εγκληματικής αμέλειας.

Πέραν αυτών όμως, αν ο Πρωθυπουργός όντως επιθυμεί διαπραγματεύσεις για τα πάντα, χωρίς καν να εξηγήσει στη Βουλή γιατί εγκαταλείπει την πάγια πρακτική όλων των προηγουμένων κυβερνήσεων, γιατί δεν εντάσσει και αυτός στις διαπραγματεύσεις τα θέματα των αποζημιώσεων των δημευθεισών ελληνικών περιουσιών της Κωνσταντινούπολης, της Χάλκης, των παραβιάσεων της Συνθήκης της Λωζάννης σχετικά με την Ίμβρο και την Τένεδο κ.ο.κ. Διότι, χωρίς αυτήν τη διεύρυνση των θεμάτων, ο Πρωθυπουργός δεν διαπραγματεύεται τα ελληνοτουρκικά θέματα, αλλά μόνο τις τουρκικές απαιτήσεις επί ελληνικών δικαίων. Αυτό όμως δεν είναι διαπραγμάτευση, αλλά εξαρχής και εξ ορισμού παράδοση!

Αυτές οι σκέψεις, σε μένα τουλάχιστον, δημιουργούν απέραντη μελαγχολία, μια και δημιουργούν εύλογες αμφιβολίες για την ικανότητα, αλλά και τους σκοπούς των ηγετών μας.

Δεύτερον: απαράδεκτη ήταν επίσης η απόφαση που ανήγγειλα εγώ πρώτος για τον χωρισμό Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου. Την πληροφορία αυτή η Κυβέρνηση την αρνήθηκε κατ' επανάληψη, αν και επαναλαμβανόταν με αυξανόμενη έμφαση μέχρις ότου τελικά την επιβεβαίωσε και ο κ. Νταβούτογλου. Εξήγησα ήδη γιατί μια τέτοια παραχώρηση αποτελεί στρατηγικό λάθος.

Τρίτον: εσφαλμένη επίσης είναι η απόφαση να προχωρήσουμε με βάση την υφαλοκρηπίδα και όχι την ΑΟΖ. Η καταφυγή στη Χάγη δεν θα αποβεί προς όφελός μας και με κοινό συμφωνητικό μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο και διαρκές κακό σε όλη την περιοχή του Αιγαίου και των ανατολικών μας νήσων. Ντρέπομαι που το λέω, αλλά η σκέψη αυτή με βασανίζει: πάμε στη Χάγη γιατί, όποιος αναγγείλει το αποτέλεσμα που θα μας επιβάλουν οι Τούρκοι, θα καταδικαστεί αιώνια από την ιστορία. Ας αφήσουμε λοιπόν τη Χάγη να ανακοινώσει το ίδιο αποτέλεσμα και... έτσι θα γλιτώσουν την ευθύνη οι υπεύθυνοι! Δεν γλιτώνουν όμως τόσο εύκολα όσοι συμμετέχουν σε μια τέτοια διαδικασία.

Τέταρτον: η όλη διαδικασία, όπως άλλωστε και η διαχείριση της οικονομικής κρίσης, χαρακτηρίζεται από μυστικότητα, έλλειψη ειλικρίνειας στις δηλώσεις που γίνονται, συνεχείς μεταβολές στα επιχειρήματα και στις αποφάσεις, καθώς και εκτόξευση δυσφημιστικών κατηγοριών εναντίον όσων έχουν το θάρρος να διατυπώνουν αντίθετα επιχειρήματα προς εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.

Είναι δύσκολο να δεχθώ ότι πίσω από μερικά από αυτά τα λάθη δεν κρύβονται και ανώτατοι δημόσιοι υπάλληλοι, που με ασυγχώρητη υπεροψία θεωρούν ότι μόνο το τωρινό ιερατείο του υπουργείου τους έχει το μονοπώλιο της σοφίας και της γνώσης και που νομίζουν, επίσης, ότι η κλασική δημοσιοϋπαλληλική ασυλία θα τους προστατεύσει στο μέλλον και θα συγκαλύψει τη συμμετοχή τους σε πράξεις που μπορεί μια μέρα να έχουν τραγικές συνέπειες για τη χώρα.

Επ' αυτού δεν θα μπω σε λεπτομέρειες νομικής φύσεως, αλλά θα τονίσω ότι το αυξανόμενο, αν όχι ανέλεγκτο πλέον μένος εναντίον των πολιτικών μας, πιθανόν μια μέρα να εξαπλωθεί και να αγγίξει και συμμέτοχους δημόσιους υπαλλήλους.

Επιμένω σε αυτό, διότι οι καθ' όλα απαράδεκτοι προπηλακισμοί πολιτικών, που χαρακτηρίζουν τη σημερινή πολιτική ζωή της χώρας, κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να κάνουν πολλούς να αρχίζουν να σκέπτονται ότι, σήμερα, καθώς οι κρίσεις μας πολλαπλασιάζονται και βαθαίνουν, κανείς δεν βρίσκεται πλέον στο απυρόβλητο.

Η μόνη προστασία τους είναι ο εχέφρων πατριωτισμός, η πλήρης διαφάνεια έναντι της Βουλής και του λαού, και η πολιτική ομόνοια στη διαμόρφωση των βασικών διαπραγματευτικών οδηγιών. Κατά τη γνώμη μου, και μπορεί να σφάλλω, όλες αυτές οι προϋποθέσεις χρηστής διοίκησης, επί του παρόντος, ελλείπουν.

Πηγή: "εν κρυπτώ"

Παντελώς ανέτοιμες οι ελληνικές Ε.Δ. απέναντι στην πρόκληση ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου.

H ανακάλυψη του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου στα σύνορα της κυπριακής ΑΟΖ και της δυνητικής (ακόμα απλώς «δυνητικής» δυστυχώς...) ελληνικής ΑΟΖ βρίσκεται στο επίκεντρο των συνομιλιών του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου και του προέδρου της Κύπροτυ, Δημήτρη Χριστόφια, σήμερα στην Αθήνα. Το κοίτασμα υπολογίζεται ότι περιέχει τουλάχιστον 1 τρις. Κυβικά μέτρα φυσικού αερίου σε βάθη από 4-6 χιλιόμετρα και να αποφέρει ετησίως στην Ελλάδα έσοδα της τάξες των 2,5 δις ευρώ για μια περίοδο άνω των τριάντα ετών με συντηρητική απόλειψη. Πόσο όμως λαμβάνεται υπ’όιψιν από ελληνικής πλευράς ότι βασικός παράγοντας για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η ανάπτυξη της απαραίτητης υποδομής για τη διασφάλιση της περιοχής αυτής και την εδραίωση της ελληνικής κυριαρχίας επί αυτής;
Μέχρι στιγμής με εξαίρεση την συζητούμενη σύμβαση για τις έξι φρεγάτες FREMM (εκ των ουκ άνευ γίνεται πλεόν η προμήθεια των σκαφών αυτών με τους 6.000 τόνους εκτοπίσματος και τις υψηλές δυνατότητες επιχειρήσεων σε ανοικτή θαλασσα) τίποτα δεν συμβαίνει προς την κατεύθυνση αυτή.
Η υλοποίηση ορισμένων επενδύσεων στον τομέα της έγκαιρης προειδοποίησης, της επιτήρησης, της έρευνας και διάσωσης και της αστυνόμευσης της τεράστιας αυτής περιοχής μέχρι στιγμής εκλαμβάνεται ως «περιττή δαπάνη».
Το παράδειγμα της Νοερβηγίας μιλάει από μόνο του:  Η χώρα αυτή, με μηδενικά προβλήματα ασφάλειας ή απειλές από κάποια γειτονική χώρα, ναυπήγησε 5 νέες φρεγάτες εκτοπίσματος 5.300 τόνων, συνολικού κόστους 2,7 δισ. ευρώ, με αποστολή την προστασία των εγκαταστάσεων άντλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου που αυτή διαθέτει στη Βόρεια Θάλασσα, μακριά από τις νορβηγικές ακτές!

Αυτονόητη είναι η προμήθεια μιας σειράς συστημάτων όπως:
-Φρεγάτες FREMM. Είναι κοινά αποδεκτό ότι για την Αν. Μεσόγειο το ΠΝ χρειάζεται ένα πλοίο μεγάλου εκτοπίσματος και μήκους, ικανό να ανταπεξέλθει στις μακροχρόνιες περιπολίες που σίγουρα θα χρειαστούν στην περιοχή μεταξύ της Κρήτης και της Κύπρου, ανεξάρτητα πλέον από την εθνική ανάγκη ύπαρξης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος. Η ύπαρξη βλημάτων cruise με ακτίνα δράσης 1000 χλμ., όπως το SCALP Naval, θα δώσει δυνατότητες κρούσης πρωτόγνωρες στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
-Αεροσκάφη-τάνκερ. Πιθανές επιλογές είναι εναλλακτικά το KC-130, το KC-135R ή το A310MRTT. Αν και τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 Block 52 plus που επιχειρούν από την Κρήτη διαθέτουν σύμμορφες εξωτερικές δεξαμενές, είναι σίγουρο ότι η ύπαρξη τουλάχιστον 4 ιπτάμενων τάνκερ στην Κρήτη θα αναβάθμιζε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των F-16 Block 52+/Αdv. Τα ιπτάμενα τάνκερ θα επέτρεπαν στα μαχητικά να επιχειρούν χωρίς τις δεξαμενές, αυξάνοντας την ευελιξία τους και τη δυνατότητα τους να μεταφέρουν περισσότερο πολεμικό φορτίο αν χρειαστεί, σε μεγαλύτερες αποστάσεις και για περισσότερο χρόνο. 
-Ο τρίτος παράγοντας είναι ο έλεγχος μίας αχανούς (για τα ελληνικά δεδομένα) θαλάσσιας έκτασης, είναι το να μπορούμε να γνωρίζουμε τι συμβαίνει πέρα από τον ορίζοντα. Η Κύπρος απέχει από την Κρήτη 550 χλμ. και 400 χλμ. από τη Ρόδο. Η συνεχής επιτήρηση της περιοχής αυτής αποτελεί πρώτο μέλημα της Ελλάδας και αυτό μπορεί να επιτευχθεί από εγχώριους φορείς με σχετικά μικρή δαπάνη, εν μέσω χαλεπών καιρών.
Η ανάπτυξη και η εγκατάσταση δύο ραντάρ βραχέων κυμάτων με κάλυψη πέραν του ορίζοντα (HF OTH Radar) στην περιοχή της Αν. Κρήτης και ενός συστήματος ταυτοποίησης στόχων ADS (Automatic Dependant Surveillance, ταυτοποίηση μέσω transponders AIS ή IFF) αποτελεί μονόδρομο για την Ελλάδα. Χάρη στη μεγάλη εμβέλεια αυτών των ραντάρ (200 ν.μ.) η ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει στην εν λόγω θαλάσσια περιοχή, σε ένα τόξο που θα ξεκινά από τα παράλια της Μ. Ασίας και θα επεκτείνεται μέχρι μερικά μίλια από τις ακτές της Αφρικής.
Μία ακόμη λύση που θα ολοκλήρωνε την πλήρη κάλυψη της περιοχής θα ήταν η εγκατάσταση δύο αντίστοιχων σταθμών και στις δυτικές ακτές της Κύπρου, καλύπτοντας έτσι το κενό των 95 μιλίων που αφήνει το ελληνικό ραντάρ στην Κρήτη, αφού η απόσταση μεταξύ Κρήτης και Κύπρου είναι 295 μίλια. 
-Δημιουργία περιφερειακού Κέντρου Διοίκησης και Ελέγχου στην Κρήτη με τομέα αρμοδιότητας την Αν. Μεσόγειο. Αντίστοιχο Κέντρο θα μπορούσε να υπάρχει και στην Κύπρο, επιτρέποντας τον καλύτερο συντονισμό του ελέγχου και της επιτήρησης της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ των δύο νησιών. Αυτό φυσικά απαιτεί την αναβάθμιση των υπαρχουσών υποδομών, ώστε να υπάρχει επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων σε αληθινό χρόνο, ενώ χρήσιμη θα ήταν η ύπαρξη μεικτών επιτελείων τα οποία θα επάνδρωναν και τα δύο Κέντρα. Φυσικά, ένα τέτοιο πρόγραμμα απαιτεί τη δέσμευση ενός μέρους των δυνατοτήτων του δορυφόρου Hellas Sat για την άμεση, αδιάκοπη και ασφαλή αναμετάδοση των δεδομένων.
-Μόνιμη παρουσία ενός ιπτάμενου ραντάρ EMB-145H AWE&C ERIEYE στην Κρήτη θα μπορούσε να αξιοποιηθεί επικουρικά από το Κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου, για την απόκτηση πιο αναλυτικής εικόνας σε περίπτωση κρίσης.
-Αεροσκάφη Ναυτικής Συνεργασίας. Η χώρα μας δεν διαθέτει κανένα σε επιχειρησιακή κατάσταση, χάνοντας έτσι ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με την Τουρκία, η οποία διαθέτει 19 συνολικά αεροσκάφη αυτής της κατηγορίας. Η απουσία αυτών των αεροσκαφών είναι κρίσιμη για τον έλεγχο της Αν. Μεσογείου, αφού λόγω της μεγάλης έκτασης της περιοχής χρειαζόμαστε αεροσκάφη επιτήρησης με μεγάλη αυτονομία και εμβέλεια.
Η εν λόγω ανάγκη θα μπορούσε να αποτελέσει επίσης ένα ελληνοκυπριακό πρόγραμμα που θα αύξανε τον αριθμό των υπό προμήθεια αεροσκαφών, βελτιώνοντας τους όρους αγοράς. Άλλωστε και για την Κύπρο η ανάγκη για αγορά αεροσκαφών αυτής της κατηγορίας είναι επιτακτική, καθότι πρόκειται για νησιωτικό κράτος με ενεργειακές φιλοδοξίες στην ίδια περιοχή. Ένας αριθμός 9 συνολικά αεροσκαφών και για τις δύο χώρες θα δημιουργούσε μία διαφορετική κατάσταση στον συγκεκριμένο διαγωνισμό υπέρ του αγοραστή.
Τι υπάρχει από αυτά στο δεκαπενταετές εξοπλιστικό πρόγραμμα; Μόνο οι φρεγάτες και ένα κονδύλι για τα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας. Και μιλάμε για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Συμπέρασμα: δικό σου είναι ότι μπορείς να προστατέψεις. Ότι δεν μπορείς στο παίρνει ο αντίπαλος που μπορεί να το αποκτήσει δια της βίας ή απλά να μην σου επιτρέψει να εκμεταλλευτείς αυτό που σου ανήκει...

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

  Δείτε και τα παρακάτω πολύ σημαντικά άρθρα:

Η Μεσόγειος έτοιμη για ανάφλεξη, αλλά εμείς…

Τα πολεμικά σχέδια των Τούρκων στρατηγών για την Ελλάδα

Η Τουρκία ετοιμάζεται για πόλεμο. μετά τo PKK τί ;

Project Θράκη: Το έγκλημα πλησιάζει στο τέλος του

Φυσικό αέριο, ΑΟΖ και γεωπολιτική.

1. Τί είναι φυσικό αέριο

Φυσικό αέριο (raw natural gas) είναι το αέριο, που ευρίσκεται ακριβώς στο πάνω μέρος ενός κοιτάσματος πετρελαίου ή λίγα στρώματα εδάφους πιο πάνω.
Είναι καύσιμο και απαιτεί ειδικό καθαρισμό πρίν χρησιμοποιηθεί για διανομή και εμπορική χρήση, όπως π.χ.

• στην ηλεκτροπαραγωγή (π.χ. ΔΕΗ)
• στην αυτοκίνηση
• στη θέρμανση
• στο οικιακό δίκτυο
• σαν εναλλακτική/συμπληρωματική λύση στη χρήση της αιολικής ή ηλιακής ενέργειας

Οπως φαίνεται στο άνω διάγραμμα, τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου φαίνεται ότι τα έχουν η Ρωσσία, το Ιράν και το Κατάρ. Στη συνέχεια θα δούμε, ότι και η Ανατολική Μεσόγειος έχει τεράστια αποθέματα τα οποία είναι στη περιοχή της Ελληνικής, Κυπριακής, Συριακής, Λιβανικής, Ισραηλιτικής, Αιγυπτιακής, Λιβυκής, Τυνησιακής και Ιταλικής ΑΟΖ, τα οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό παραμένουν ανεκμετάλλευτα.

Στην Ευρώπη των 27 το περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο εισάγεται απο τη Ρωσία και τη Νορβηγία.
Η Ελλάδα πρέπει να κάνει τις επιλογές της στό είδος τών πηγών της ενέργειας που στο μέλλον θα χρησιμοποιήσει, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος εγκατάστασης αυτών, το ρυθμό μεταβολής της τεχνολογίας που τις υποστηρίζει και το μέγεθος των υπαρχόντων αποθεμάτων ανά περίπτωση.
Προσωπική μου επιλογή θα ήταν η χρήση της πυρηνικής, της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας. Το φυσικό αέριο δεν είναι τόσο οικολογικό όσο αναφέρεται.

2. Συστατικά του φυσικού αερίου

Το raw φυσικό αέριο, αυτό που βγαίνει από το κοίτασμα, περιέχει:

• Μεθάνιο (CH₄)
• Βαρύτερους αέριους υδρογονάνθρακες π.χ. αιθάνιο(C₂H₆), προπάνιο (C₃H₈), n-βουτάνιο (n-C₄H₁₀), ισοβουτάνιο (i-C₄H₁₀), πεντάνια και ακόμη βαρύτερους υδρογονάνθρακες
• όξινα αέρια π.χ. διοξείδιο του άνθρακα(CO₂), υδρόθειο (H₂S) και μερκαπτάνες όπως μεθαναιθιόλη (CH₃SH) και αιθαναιθιόλη (C₂H₅SH)
• άλλα αέρια π.χ. άζωτο (N₂) και ήλιο (He)
• νερό (H₂O)
• υγρούς υδρογονάθρακες, ίσως συμπυκνωμένο φυσικό αέριο (natural gasoline) και πετρέλαιο (crude oil)
• υδράργυρο και χλωρίδια σε μικρές ποσότητες κλπ.

3. Προιόντα φυσικού αερίου

Μετά την επεξεργασία του σε ειδικό εργοστάσιο (Natural Gas Processing Plant), που δεν έχει καμμία σχέση με το δίκτυο διανομής, to raw φυσικό αέριο αποδίδει τα εξής προιόντα:

• Συμπυκνωμένο φυσικό αέριο για καύσιμο που περιέχει κυρίως μεθάνιο. Μπορεί να διανημηθεί υπό πίεση και σε υγρή μορφή (Liquified Natural Gas - LNG)
• Θείο
• Αιθάνιο
• Συμπυκνωμένο φυσικό αέριο γιά καύσιμο που περιέχει κυρίως προπάνιο, βουτάνια, πεντάνια και υψηλότερου μοριακού βάρους υδρογονάνθρακες. Το φυσικό αέριο μπορεί να διανημηθεί υπό πίεση και σε υγρή μορφή (Liquified Petroleum Gas - LPG). Ειναι γνωστό επίσης και σαν Αutogas. To LPG μπορεί να παραχθεί και από πετρέλαιο. Χρησιμοποιείται για θέρμανση και στη κίνηση αυτοκινήτων.
• άλλα προιόντα

4. Εργοστάσιο επεξεργασίας και καθαρισμού φυσικού αερίου

Μια σωστή εκμετάλλευση ενός κοιτάσματος φυσικού αερίου προυποθέτει τη χρήση ενός εργοστασίου επεξεργασίας για την παραγωγή υποπροιόντων του και την εν συνεχεία χρήση τους στην βιομηχανία. Εκτός αυτού όμως χρειάζεται για τον καθαρισμό του από επικίνδυνα συστατικά όπως θείο, όξινα αέρια, υδράργυρο κλπ.
Οι προδιαγραφές του LNG και τoυ LPG ακολουθούν διεθνή standards, που μπορεί όμως να διαφέρουν απο κράτος σε κράτος.
Αν το εργοστάσιο επεξεργασίας κατασκευαστεί όπως πρέπει, τότε δεν υπάρχει σημαντική περιβαντολογική επιβάρυνση.

Στη φωτογραφία, φαίνεται το διάγραμμα ροής ενός τυπικού εργοστασίου επεξεργασίας φυσικού αερίου, στο οποίο φαίνεται εννοιολογικά η διαδικασία καθαρισμού του raw Natural Gas σε διάφορα υποπροιόντα συμπεριλαμβανομένων του LNG, του LPG αλλά και η παράλληλη παραγωγή υποπροιόντων επιμέρους διαχωρισμών.

5. Εργοστάσιο επεξεργασίας πετρελαίου

Στη ανωτέρω φωτογραφία, φαίνεται το διάγραμμα ροής ενός τυπικού εργοστασίου επεξεργασίας πετρελαίου, στο οποίο φαίνεται εννοιολογικά η διαδικασία καθαρισμού crude oil και η παραγωγή διαφόρων υποπροιόντων, μεταξύ τών οποίων fuel gas και LPG.

6. Tο φυσικό αέριο δεν είναι οικολογικό αλλά είναι φτηνότερο.

Tο φυσικό αέριο δεν είναι τόσο οικολογικό όσο συχνά αναφέρεται αλλά φτηνότερο.
Το LNG ή το LPG δεν επιβαρύνουν λιγότερο από τη βενζίνη το περιβάλλον, όσον αφορά το διοξείδιο του άνθρακα. Παρατηρείστε τις διαφορές στον κατωτέρω πίνακα.

Για να κάνετε σύγκριση μεταξύ των διαφόρων καυσίμων, κάνετε αναγωγή τών τιμών του διοξειδίου του άνθρακα στην ίδια τιμή της ενεργειακής πυκνότητας.

7. Παραγωγή - Μεταφορά – Διανομή - Επιλογή θέσης εργοστασίου

Το κόστος παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και χρήσης είναι παράμετροι που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της τιμής του προιόντος που φθάνει στον τελικό καταναλωτή, όπως και την απόφαση κατασκευής ενός εργοστασίου επεξεργασίας, το μέγεθος και τη θέση του. Στις παραμέτρους προστίθεται - κατά περίπτωση - και η δυνατότητα εξαγοράς δικαιώματος ρύπων που κάνουν ή έχουν κάνει τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες της ΕΕ από άλλες λιγότερο ανεπτυγμένες. Στο διάγραμμα ανωτέρω παρουσιάζεται η μορφή ενός δικτύου διανομής φυσικού αερίου από το σημείο παραγωγής του στη κατανάλωση.
To LPG που παράγεται στα διυλιστήρια πετρελαίων δεν υφίσταται συνήθως καθαρισμό τέτοιας ποιότητας, όπως το LPG που παράγεται στα εργοστάσια καθαρισμού του φυσικού αερίου. Για το λόγο αυτό πρέπει να υπάρχει προσοχή στη δημιουργία και έλεγχο τήρησης τών απαραίτητων τεχνικών προδιαγραφών του LPG, που εισάγεται πρός καύση π.χ. για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μη δηλητηριάζεται το περιβάλλον πέραν τών διεθνώς αποδεκτών ορίων.

Ο τρόπος μεταφοράς του φυσικού αερίου γίνεται με δύο κυρίως τρόπους. Αυτοί είναι:

1. Κοντά στους χώρους παραγωγής του raw φυσικού αερίου κατασκευάζονται εργοστάσια επεξεργασίας. Στη περίπτωση αυτή, το φυσικό αέριο μεταφέρεται στις χώρες κατανάλωσης όπου φυλάσσεται σε ειδικούς χώρους αποθήκευσης, με διάφορα είδη πλοίων ειδικής καταστασκευής (LNG ή LPG Carriers), όπως αυτό στη  φωτογραφία δεξιά, σε υγροποιημένη μορφή. Τα πλοία αυτά έχουν διαμορφωμένες δεξαμενές, που μπορούν να λειτουργούν είτε υπό πίεση είτε υπό ψύξη (μέχρι τούς −165 °C) είτε υπό ταυτόχρονη εφαρμογή μερικής πίεσης. Στη συνέχεια, το φυσικό αέριο διανέμεται στους καταναλωτές με ένα δίκτυο αγωγών αφού προηγουμένος αεριοποιηθεί στους χώρους διανομής.
2. Tο raw φυσικό αέριο μεταφέρεται με αγωγούς απο τις χώρες παραγωγής σε χώρους συγκέντρωσης τών χωρών κατανάλωσης, οι οποίες στη συνέχεια αν επιβάλλεται ή άν το επιθυμούν το καθαρίζουν σε εργοστάσια επεξεργασίας, πρίν το διανείμουν στους καταναλωτές.

Η Ελλάδα χρειάζεται το δικό της εργοστάσιο επεξεργασίας και καθαρισμού φυσικού αερίου. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει το ταχύτερο, δεδομένου ότι φαίνεται να διαθέτει σημαντικά πετρελαικά κοιτάσματα μέσα στην ΑΟΖ της αλλά και για να αποτελέσει κέντρο ανάπτυξης και πόλο έλξης επενδύσεων από τα Βαλκάνια.

8. Μέθοδοι ανίχνευσης κοιτασμάτων - Χάρτης Κοιτασμάτων Μεσογείου

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι ανίχνευσης κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου. Επί του παρόντος κωλλύομαι να τις συζητήσω όλες.
Στις κλασσικές μεθόδους ανήκει η χαρτογράφηση του βυθού από τεχνικά παραγόμενα με διάφορους τρόπους σεισμικά κύματα παραγόμενα

• από πιστολιές συμπιεσμένου αέρα στο νερό που ρίχνονται από ένα πλοίο (πιό οικολογικό) και
• από εκρήξεις εκρηκτικών υλικών που πλοία ρίχνουν στη θάλασσα.

Ενας άλλος πιό μοντέρνος τρόπος είναι με τη χρήση ισχυρών ηλεκτρομαγνητικών παλμών.
Κατά την ανίχνευση σκανάρεται μια περιοχή, με έναν τρόπο όπως στην ανωτέρω φωτογραφία. Με αριθμητική ανάλυση του μετρούμενου σκεδαζόμενου κύματος από το βυθό λαμβάνεται μια μορφή του τρισδιάστατου χώρου κάτω απο τη θάλασσα.

Στο χάρτη φαίνονται 9 πιθανές περιοχές στη Μεσόγειο, που ενδείκνυνται περισσότερο κατά την άποψή μου, για έρευνα/γεωτρήσεις πρός άντληση φυσικού αερίου και πετρελαίου. Οι περιοχές αυτές προσδιορίστηκαν με κάποια αναλυτική μέθοδο.
Από την ανάλυση προκύπτει, ότι για τη Κύπρο η καλύτερη επιλογή  είναι η περιοχή 7 ενώ για την Ελλάδα οι περιοχές 1 ή 2. Στη συνέχεια, ακολουθεί η περιοχή 6. Οι περιοχές 3, 4 και 5 δεν “φαίνονται” πολύ “καθαρά” αλλά αξίζει να ερευνηθούν. Φυσικά υπάρχουν καί άλλες υποψήφιες περιοχές, οι οποίες όμως φαίνεται να έχουν μικρότερα κοιτάσματα.
Ιδανικές για εξόρυξη είναι οι περιοχές 8 και 9, αφού το βαθύτερο πηγάδι στερεύει όλα τα άλλα!
Σημειώνω, ότι στις αναπτυγμένες χώρες οι θέσεις τών κοιτασμάτων ανακοινώνονται δημόσια και είναι γνωστές εδώ και πολλά χρόνια έστω και αν δεν έχει γίνει ακόμη σε αυτές εξόρυξη για γεωστρατηγικούς λόγους. Στην Ελλάδα υπάρχει η συνήθεια αυτά τα θέματα να συζητούνται πίσω από κλειστές πόρτες με μυστικούς χάρτες, τών οποίων η επιστημονική ακρίβεια δεν μπορεί να ελεγχθεί. Επόμενο είναι να προκύψουν σφάλματα και θα προκύψουν.

Update 30/1/2011

9. Το κοίτασμα Λεβιάθαν

Σχετικά πρόσφατα, το Ισραήλ ανακοίνωσε την ανακάλυψη μεγάλου κοιτάσματος φυσικού αερίου σε βάθος 5 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας με το όνομα Λεβιάθαν. Οι έρευνες έγιναν και με τεχνικά προκληθέντα σεισμικά γεγονότα. Η εξόρυξη φυσικού αερίου αναμένεται να αρχίσει μετά από 5-6 χρόνια και γίνεται προσπάθεια να αρχίσει το ταχύτερο. Το ποσοστό κέρδους για το Ισραήλ είναι  το λιγότερο 45%.
Η θέση του κοιτάσματος Λεβιάθαν, όπως και τών άλλων κοιτασμάτων στο χάρτη άνω δεξιά επιβεβαιώνουν όσα έχω αναφέρει παλαιότερα σχετικά με τη θέση σημαντικών κοιτασμάτων στη Μεσόγειο.
Ειδικότερα αποδεικνύεται, ότι όσο πλησιάζουν οι έρευνες για φυσικό αέριο την περιοχή 7, το μέγεθος τών κοιτασμάτων αυξάνεται δραματικά.
Το κοίτασμα Λεβιάθαν – κατά τη γνώμη μου - είναι τεράστιο, δέκα φορές τουλάχιστον  μεγαλύτερο σε έκταση απο  αυτό που έχει ανακοινώσει επίσημα το Ισραήλ και εκτείνεται εντός της Ελληνικής, Κυπριακής,  Συριακής, Λιβανικής, Ισραηλιτικής, Αιγυπτιακής, Λιβυκής, Τυνησιακής και Ιταλικής ΑΟΖ (παρατηρείστε τις ομοιότητες στις δύο παραπάνω φωτογραφίες). 

10. Εξόρυξη – Θέση και βάθος εξόρυξης

Οι γεωτρήσεις για ανίχνευση και εξόρυξη πετρελαίου στο βυθό της θάλασσας γίνονται με κατάλληλα διαμορφωμένες πλατφόρμες που μπορεί να είναι υπέργειες (αριστερή φωτογραφία) αλλά και υπόγειες (δεξιά φωτογραφία). Δοκιμαστικές γεωτρήσεις όμως γίνονται και απο κατάλληλα διαμορφωμένα πλοία.
Σε γενικές γραμμές, μια γεώτρηση σε μεγάλο βάθος στη γή π.χ. με μιά γεώτρηση στο κέντρο της Μεσογείου (θέση 9 σε προηγούμενο χάρτη), και σε μέρη όπου ο γήινος φλοιός δεν είναι τόσο παχύς, σε κάθε περίπτωση θα απέφερε κέρδος, αφού θα υπήρχε μεγαλύτερη σιγουριά για το αποτέλεσμα.

Το τεχνολογικό πρόβλημα σε τέτοιες περιπτώσεις είναι το μέγιστο του βάθους στο οποίο μπορεί να φτάσει μια τέτοια γεώτρηση, όπως και η προστασία του περιβάλλοντος. Παρόλα αυτά η τεχνολογία έχει προχωρήσει και βάθη πάνω από 10 χιλιόμετρα είναι πλέον τεχνολογικά συζητήσιμα. Eτσι, μια χώρα που π.χ. δεν μπορεί δικαιωματικά να κάνει εξόρυξη στο κέντρο της Μεσογείου (θέση 9 σε προηγούμενο χάρτη) π.χ. η Ελλάδα, η Κύπρος ή το Ισραήλ, μπορεί να φτάσει στο εκεί υπάρχον μεγαλύτερο κοίτασμα αρκεί απλά να “πάει” το τρυπάνι βαθύτερα σε κάποια  άλλη θέση που είναι λίγο μακρύτερα (π.χ. θέσεις 6, 7 ή 8). Ολα αυτά βέβαια κάτω απο κάποιες προυποθέσεις.
Αντιλαμβάνεστε σε αυτό το σημείο, πόσο έξυπνο σχέδιο θα ήταν να συνεργαστούν Ελλάδα – Κύπρος καί Ισραήλ στην εξόρυξη και κοινή εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και τών πετρελαίων, τών καλά κρυμμένων στο κέντρο της Μεσογείου. Πέραν αυτού όμως, μερικές φορές ο θόρυβος γίνεται για να γίνεται αφού υπο ορισμένες συνθήκες, εξόρυξη μπορεί να γίνει οπουδήποτε και με δεδομένη την επιτυχία.
Το κάθε κοίτασμα μοιάζει με ένα “ποτήρι με νερό”, από το οποίο πίνει περισσότερο όποιος προλάβει πρώτος, όποιος ρουφάει με περισσότερα καλαμάκια και σε μεγαλύτερο βάθος. Oποιος αργήσει να πιεί ή τον εμποδίσουν να πιεί, μπορεί να μη προλάβει να πιεί καθόλου.

11. Αιγιαλίτιδα ζώνη και Ελληνική ΑΟΖ

Η Ελλάδα σαν κυρίαρχο κράτος, μέλος του ΟΗΕ, πρέπει να επεκτείνει τα σύνορά της (αιγιαλίτιδα ζώνη) στα 12 μίλια γύρω από κάθε της νησί και παράλληλα να ανακηρύξει το συντομότερο δυνατό την ΑΟΖ της (200 μίλια απο την αιγιαλίτιδα ζώνη).
Αυτό πρέπει να γίνει, ώστε η χώρα να προχωρήσει άμεσα στην άντληση φυσικού αερίου και πετρελαίου απο τα κοιτάσματα που υπάρχουν μέσα στην ΑΟΖ της ανεξαρτήτως θέσης και βάθους.
Στη φωτογραφία αριστερά είναι κάποιοι χάρτες ΑΟΖ, που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Δεν έχω άποψη αν είναι σωστοί ή όχι. Με ένα καλό software υπολογίζεις τα πάντα και εύκολα…
Είναι εμφανές και στον πιό αδαή, ότι η ανακήρυξη της ΑΟΖ απο κάθε κράτος έχει σχέση με την εκμετάλλευση τών κοιτασμάτων, που υπάρχουν στη Μεσόγειο.
Το Καστελλόριζο, σε πρώτη ανάγνωση, φαίνεται ότι στερεί απο την Τουρκία ένα μεγάλο μέρος εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου της Μεσογείου. Τα πράγματα όμως δεν είναι πάντα όπως δείχνουν.

12. Προστασία του περιβάλλοντος

Η σημερινή τεχνολογία γεωτρήσεων, όταν χρησιμοποιείται σωστά δεν δημιουργεί προβλήματα στο περιβάλλον.
Προστασία του περιβάλλοντος δεν σημαίνει κατάργηση της ανάπτυξης αλλά ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και βελτίωση τών πάσης φύσης υπαρχόντων προτύπων, κανονισμών, μηχανισμών ελέγχου κλπ.
Για τα κοιτάσματα της Αγγλίας στη Βόρεια Θάλασσα, της Λιβύης - Αιγύπτου και Ισραήλ στη Μεσόγειο αλλά και το τεράστιο πυρηνικό εργοστάσιο, που χτίζει η Γαλλία μαζί μέ άλλα κράτη μέσα στη θάλασσα, δεν υπήρξαν αντιδράσεις απο πουθενά, ακόμη και από  μη κυβερνητικές οργανώσεις  τών οποίων ο ρόλος ύπαρξης και δράσης αρκετές φορές είναι αμφιλεγόμενος.
Η προστασία του περιβάλλοντος είναι και αυτή μια παράμετρος που εμφανίζεται για να δικαιολογήσει κομψά ή άκομψα κατά καιρούς περίεργες πολιτικές αποφάσεις κυβερνήσεων, έστω και κατά σύμπτωση.

Ο Λεβιάθαν άναψε φωτιές, που θα αργήσουν να σβήσουν και “τρώγοντας” θα μεγαλώνει…

 Πηγή: em-pollution-gr

Γιατί πρέπει να ρυθμίσουμε...την υφαλοκρηπίδα μας; Για όσους έχουν απορίες...

Τι σημαίνει υφαλοκρηπίδα και τι η "διευθέτησή" της. Ο Αντώνης Κακαράς απόστρατος αξιωματικός του ΠΝ και σήμερα συγγραφέας,μέλος της ΚΕΘΑ, εξηγεί με απλά λόγια σ΄ένα κείμενό του  τι είναι η υφαλοκρηπίδα αλλά και γιατί είναι απαραίτητο να τη ...ρυθμίσουμε.

Για να γίνει αντιληπτό τι σημαίνει ΄΄διευθέτηση της Υφαλοκρηπίδας΄΄ πρέπει να εξηγηθεί, έστω κατά προσέγγιση, με ποια ακόμα θέματα σχετίζεται. Ήτοι τι ακριβώς προσδιορίζουν οι αντίστοιχες έννοιες της Χωρικής Θάλασσας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που μας ενδιαφέρουν και σχετίζονται με κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας. Προχωρούμε σ’ αυτήν την προσέγγιση, καίτοι πίσω από κάθε έννοια κρύβονται λεπτομέρειες και πλήθος στοιχείων που είναι αδύνατον να παρουσιαστούν σε ένα τέτοιο κείμενο και μόνον ειδικοί στο Διεθνές Δίκαιο μπορούν να κατέχουν.

Χωρική Θάλασσα, είναι «τα ύδατα που βρίσκονται προς την πλευρά της θάλασσας μετά τις γραμμές βάσης και πέραν των εσωτερικών υδάτων σε αποστάσεις όχι μεγαλύτερες των δώδεκα μιλίων». Γραμμές βάσης είναι ευθείες ή φυσική ακτογραμμή και εσωτερικά ύδατα είναι οι λίμνες, λιμνοθάλασσες, ποτάμια και εκβολές τους, κλειστοί κόλποι, ιστορικοί κόλποι, λιμάνια κλπ που θεωρούνται ως εθνικό έδαφος ή εθνική θάλασσα του αντίστοιχου κράτους. Η Ελλάδα δεν έχει ορίσει γραμμές βάσεις, ενώ μέχρι στιγμής έχει νομοθετήσει ως χωρική της θάλασσα τα έξη ναυτικά μίλια, καίτοι δικαιούται να φτάσει μέχρι τα δώδεκα, όπως και όλες οι χώρες του κόσμου. Η Τουρκία στο μεν Αιγαίο έχει έξη ναυτικά μίλια χωρική θάλασσα ενώ στη Μεσόγειο και στη Μαύρη θάλασσα δώδεκα. Επίσης έχει ορίσει γραμμές βάσεις τις οποίες δεν έχει αποδεχτεί η Ελλάδα. Η κυριαρχία του παράκτιου κράτους ασκείται πλήρως στην χωρική θάλασσα και εκτείνεται και στην υπερκείμενη στήλη αέρος. Η Ελλάδα έχει ορίσει για τον αέρα αντί των έξη μιλίων, ακόμα τέσσερα για τον αέρα, ήτοι σύνολο δέκα. Αυτά τα τέσσερα επιπλέον είναι που δεν σέβεται η Τουρκία, οι ΗΠΑ και οι λοιπές χώρες του ΝΑΤΟ, ήτοι κανένας σχεδόν, και εκεί είναι που έχουμε τις γνωστές παραβάσεις, ενώ πολύ συχνά προβαίνουν και σε παραβιάσεις και των λοιπών χώρων. Η Τουρκία έχει δηλώσει πως θα θεωρήσει ως αιτία πολέμου (Casus Belli) την επέκταση των έξη μιλίων χωρικής θάλασσας από την Ελλάδα.

Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), είναι «η περιοχή πέραν της χωρικής θάλασσας (προσοχή στο σημείο αυτό) όπου το παράκτιο κράτος ασκεί το δικαίωμα της αποκλειστικής εκμετάλλευσης των θαλασσίων πηγών». Επομένως για τον ορισμό της πρέπει να έχει προηγουμένως καθοριστεί η χωρική ζώνη. Η ΑΟΖ μπορεί να επεκτείνεται μέχρι και διακόσια (200) μίλια από τις ακτές (επομένως ΑΟΖ και χωρική θάλασσα δε θα ξεπερνούν τα διακόσια μίλια). Επειδή στη Μεσόγειο και ειδικά στο Αιγαίο δεν μπορεί τα παράκτια κράτη να έχουν το καθένα από διακόσια μίλια ΑΟΖ, γι’ αυτό και απαιτούνται συμφωνίες μεταξύ γειτονικών κρατών για τον καθορισμό των ορίων.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να συζητούνται και υπογράφονται τέτοιες συμφωνίες για την ΑΟΖ, καίτοι μέχρι πρότινος διεθνώς προτιμούσαν τις συζητήσεις/ διευθετήσεις της υφαλοκρηπίδας.


Σημειώνεται πως η ΑΟΖ είναι θάλασσα όπου, ενώ τα παράκτια κράτη ασκούν κυριαρχικά δικαιώματα, τα άλλα έχουν δικαιώματα και τις ελευθερίες των ανοιχτών θαλασσών. Την ΑΟΖ το παράκτιο κράτος πρέπει να την καθορίζει με εσωτερική νομοθεσία, ώστε να ασκεί τα δικαιώματα, ενώ το ίδιο δεν είναι απαραίτητο για την υφαλοκρηπίδα, που ανήκει στο παράκτιο κράτος. Αυτά βέβαια με την προϋπόθεση πως δεν υπάρχουν προβλήματα με τις γειτονικές χώρες, όπως σε όλες τις μεσογειακές (αφού δεν απέχουν η μία από την άλλη τετρακόσια και περισσότερα μίλια) και ιδιαίτερα με εμάς και την Τουρκία όπου απαιτούνται συμφωνίες.

Τα κυριαρχικά δικαιώματα που μπορεί να ασκεί το παράκτιο κράτος στην ΑΟΖ είναι η εξερεύνηση, εκμετάλλευση, διατήρηση και διαχείριση φυσικών πόρων ζώντων ή μη, των υδάτων, του βυθού και του υπεδάφους, επίσης η παραγωγή ενέργειας από τα ύδατα, τα ρεύματα και τους ανέμους, η τοποθέτηση και χρήση τεχνητών νησιών, εγκαταστάσεων και κατασκευών, η θαλάσσια επιστημονική έρευνα και η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην περιοχή της ζώνης για όλες τις δραστηριότητες σ’ αυτήν.

Τα άλλα κράτη στην ΑΟΖ μπορούν να απολαμβάνουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, της υπέρπτησης και της πόντισης υποβρυχίων αγωγών και καλωδίων.


Υφαλοκρηπίδα είναι ο βυθός και το υπέδαφος όλων των θαλασσίων περιοχών που εκτείνονται πέραν της χωρικής θάλασσας (προσοχή στο σημείο αυτό) μέχρι διακόσια ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης απόπου μετράται η χωρική θάλασσα (επομένως υφαλοκρηπίδα και χωρική θάλασσα μαζί δεν μπορούν να ξεπερνούν τα διακόσια μίλια από τις ακτογραμμές). Τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα (κατοικημένα και βραχονησίδες) εφόσον μπορούν να συντηρήσουν ζωή. Και εδώ είναι η μεγάλη διαφορά με την Τουρκία, που υποστηρίζει πως τα ελληνικά νησιά του μισού περίπου Αιγαίου ακουμπούν στην δική της υφαλοκρηπίδα επομένως δεν έχουν δικαίωμα δικής τους υφαλοκρηπίδας. Επίσης η Τουρκία ισχυρίζεται πως η διαφορά με την Ελλάδα πρέπει να επιλυθεί με βάση την αρχή της ευθυδικίας (equitable principles), κάτι που δεν ευνοεί τη χώρα μας, ενώ είναι βέβαιο πως η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο θα αποβεί σε βάρος των δικών μας θέσεων. Τίποτε δεν είναι αμφισβητούμενο από την δική μας πλευρά ενώ πλήθος δικαιωμάτων μας αμφισβητεί και διεκδικεί η Τουρκία.

Στην μεγάλη κρίση του Αυγούστου του 1976 η Ελλάδα προσέφυγε στο Δικαστήριο της Χάγης ζητώντας παρέμβαση, που τελικά δεν εκδικάσθηκε αφού η Τουρκία δεν είχε αναγνωρίσει αρμοδιότητα στο δικαστήριο αυτό, όπου απαιτείται συνυποσχετικό για προσφυγή και των διό κρατών. Η προσφυγή επομένως ήταν ατυχής για την Ελλάδα. Η προσφυγή όμως σε τέτοιο δικαστήριο έχει αποδειχτεί στην πράξη πως δεν έχει πάντα ως αποτέλεσμα απόφαση στηριγμένη στο Διεθνές Δίκαιο αλλά και στην «πολιτική», δηλαδή σε συμφέροντα παραγόντων ισχυρών (εν προκειμένω οι ΗΠΑ είναι οπωσδήποτε μεταξύ αυτών) που ενδιαφέρονται για το αποτέλεσμα. Η Τουρκία δεν δέχεται αυτό που υποστηρίζει η Ελλάδα για υφαλοκρηπίδα των νησιών μας, όπως δεν δέχεται πως όλα τα νησιά που εμείς θεωρούμε ελληνικά μας ανήκουν με βάση συνθήκες.


Έτσι προέκυψαν οι «γκρίζες ζώνες». Αυτές περιλαμβάνουν νησιά, νησίδες και βραχονησίδες (ίσως περί τα εκατόν πενήντα σε αριθμό) και τη χωρική τους θάλασσα, επομένως και την υφαλοκρηπίδα τους, που ανήκαν (κατά την Τουρκία) στην Οθωμανική Αυτοκρατορία της οποίας διάδοχο θεωρεί τον εαυτό της η Τουρκία, άρα (λέει πως) είναι δικά της. Να θυμηθούμε την κρίση στα Ίμια, και πρόσφατα τις αμφισβητήσεις για την περιοχή του Καστελόριζου.

Επίσης η καθυστέρηση με άγνωστη εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο για καθορισμό/συμφωνία μεταξύ μας για την Υφαλοκρηπίδα των δύο χωρών. Ακόμα και η ακύρωση της υπογραφείσης συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας για την αντίστοιχη υφαλοκρηπίδα στην Αδριατική. Οι δύο αυτές περιπτώσεις (Αιγύπτου και Αλβανίας) και η αμφισβήτηση της δυνατότητας/ κυρίαρχης θέλησης της Ελλάδας να συνάψει τις αντίστοιχες συμφωνίες, ερμηνεύεται ως αποτέλεσμα επεμβάσεων της Τουρκίας αλλά και της διστακτικότητας, της έλλειψης σθένους των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας για αντιμετώπιση της επιθετικής πολιτικής της Τουρκίας και της υποστήριξης της από κοινούς «συμμάχους» ήτοι τις ΗΠΑ, πιθανότατα όμως και από άλλους.


Από τα παραπάνω είναι καθαρό πως ισχύουν τα ακόλουθα
• Για να υπογραφτεί μια συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, πρέπει να μετρηθεί και οροθετηθεί, επομένως πρέπει να ορισθεί η χωρική θάλασσα των δύο χωρών, άρα πρέπει να γίνουν αποδεκτές οι γραμμές βάσης. Επομένως εάν η Ελλάδα αποδεχτεί τα έξι μίλια ως χωρική θάλασσα, χάνει στο εξής το δικαίωμα επέκτασής τους μέχρι τα δώδεκα. Σημειώνεται πως εάν η χώρα μας είχε επεκτείνει, ή τώρα καθορίσει ως χωρική θάλασσα τα δώδεκα μίλια, τότε παύει να υπάρχει ζήτημα υφαλοκρηπίδας, αφού στην ουσία το μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου καλύπτεται από δικά μας νησιά. Το ερώτημα είναι ποια κυβέρνηση, με τι σθένος και τι υποστήριξη από το λαό μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο; Τι ρόλο θα παίξουν τότε οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ; Πόσο επηρεάζονται οι κυβερνήσεις μας από αυτούς τους φορείς; Οι απαντήσεις είναι γνωστές από την μέχρι τώρα πρακτική. Οι μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις δεμένες στο άρμα τους είναι υπεύθυνες για σημαντικές απώλειες ελληνικού κυπριακού χώρου και κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

• Για να οροθετηθεί η υφαλοκρηπίδα πρέπει να καθοριστεί και γίνει δεκτό σε ποια νησιά και νησίδες θα υπολογιστεί, επομένως να ξεκαθαρίσει το θέμα της αμφισβήτησης από την Τουρκία των Γκρίζων ζωνών.

• Ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας, σχεδόν αυτόματα λύνει και το θέμα της ΑΟΖ. Αλλά και του εναέριου εθνικού χώρου ως υπερκείμενου της χωρικής θάλασσας και της ξηράς. Δεν λύνει βέβαια τα ζητήματα της απαράδεκτης και ασύλληπτης σε έκταση εκχώρησης στο ΝΑΤΟ κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στο Αιγαίο, στην ξηρά και τον αέρα. Μην λησμονούμε το περίφημο MOU (Memorandum of Understanding) που πέρασε και στη Βουλή και ήδη ισχύει. Το πλέον κατάπτυστο κείμενο/συμφωνία που ο Μιλόσεβιτς δεν είχε αποδεχτεί και ξεκίνησε ο βομβαρδισμός της Σερβίας.

Όταν προχωρεί μια χώρα σε τέτοιου είδους διευθετήσεις και συμφωνίες, δεν μπορεί συγχρόνως να έχει την αίσθηση ο λαός της, πως περιορίζονται η «εθνική του κυριαρχία». Διότι αυτομάτως αδυνατίζει και η εθνική του άμυνα, είναι έτοιμος να εκχωρήσει και κυριαρχικά δικαιώματα και δυστυχώς αυτό θα κάνει η παρούσα κυβέρνηση. Εφόσον λοιπόν είναι μειωμένη η εθνική μας Κυριαρχία (όπως δήλωσε κατ’ επανάληψη ο περήφανος Πρωθυπουργός μας και άλλα στελέχη της Κυβέρνησής του), πώς πηγαίνει για συζητήσεις/συμφωνίες με μια χώρα όπως η Τουρκία;

Διαφαίνεται πως οι της κυβέρνησης, της αξιωματικής αντιπολίτευσης και κυρίως όσοι κρύβονται πίσω τους, δε δίνουν καμία απολύτως αξία, σε αυτά που εμείς ο λαός θεωρούμε μη επιδεχόμενα αμφισβήτησης. Δηλαδή στην κυριαρχία μας στο έδαφος, τη θάλασσα και τον αέρα που ανήκει στους Έλληνες και όχι σε ξένα ή ντόπια συμφέροντα λίγων. Δεν πρέπει να εφησυχάζουμε, αλλά να ανησυχούμε πολύ, πρέπει να επαγρυπνούμε και να είμαστε έτοιμοι να συντρίψουμε κάθε διάθεση εν κρυπτώ συμβιβασμών και άλλων υποχωρήσεων, που πλέον θα επηρεάσουν το μέλλον του λαού και του τόπου μας. Τίποτε απολύτως δεν έχει η χώρα μας να ωφεληθεί από συμφωνίες, που προωθούνται με βάση τα συμφέροντα των επικυρίαρχων. Με συμμάχους τους την εδώ κοσμοπολίτικης ελιτίστικης νοοτροπίας άρχουσα τάξη και τις κυβερνήσεις που την υπηρετούν.



Σχετικό άρθρο του ιδίου συγγραφέα.

Επίσης σχετικό άρθρο περί ΑΟΖ

Πηγές: OnAlert
          Εθνική Κυριαρχία Στο Αιγαίο

Στο φως οι μυστικές διαπραγματεύσεις.

Ο χάρτης που επισυνάπτεται στο απόρρητο έγγραφο του υπουργείου Εξωτερικών απεικονίζει τα «σύνορα» των ΑΟΖ οκτώ χωρών-μελών της Ε.Ε. με «έξοδο» στη Μεσόγειο. Όπως φαίνεται από τις διαχωριστικές γραμμές στον χάρτη, η ελληνική ΑΟΖ, εφόσον ασκηθεί το δικαίωμα που δίνει στη χώρα το διεθνές δίκαιο, προσθέτει στην επικράτεια ένα σημαντικό γεωγραφικό χώρο, με πολύτιμους φυσικούς πόρους και ενεργειακά κοιτάσματα.

Απόρρητο έγγραφο με τίτλο «Απεικόνιση των ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο» αποκαλύπτει τις τουρκικές απαιτήσεις για ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα και Καστελόριζο - Οι Ελληνικές θέσεις και τα σοβαρά λάθη της Αθήνας.
Των Σταύρου Λυγερού, Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο απ'οτι αναγνωρίζει δημοσίως η κυβέρνηση Παπανδρέου βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας-Τουρκίας για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από πρόσφατο (1η Νοεμβρίου) της Δ1 Διεύθυνσης του Υπουργείου Εξωτερικών (ΟΗΕ, Διεθνείς Οργανισμοί και Διασκέψεις) τα κυριότερα αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύει σήμερα ο «Κόσμος του Επενδυτή».

Το έγγραφο με τίτλο «Απεικόνιση των ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο» έχει αποδέκτη τον Α΄ Γενικό Διευθυντή (αρμόδιος για τις Πολιτικές Υποθέσεις) κ. Τρύφωνα Παρασκευόπουλο και κοινοποιείται στο γραφείο του υπουργού κ. Δημήτρη Δρούτσα. Συντάχθηκε για να απαντήσει σε ερωτήματα που έχουν εγερθεί στην πορεία των ελληνοτουρκικών διερευνητικών επαφών γεγονός πού επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη βάση και το περιεχόμενο των διμερών διαπραγματεύσεων.
Η πρώτη αποκάλυψη είναι ότι η τουρκική πλευρά απαιτεί η διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο να είναι ξεχωριστή από τη διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Δεν πρόκειται για διαδικαστικό ζήτημα. Ουσιαστικά, η Άγκυρα επιχειρεί να αποσυνδέσει το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου από τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα και να το εμφανίσει σαν αποκομμένες νησίδες, οι οποίες επικάθονται σε τουρκική υφαλοκρηπίδα, προκειμένου να αμφισβητήσει το νομικό δικαίωμα αυτών των νησιών να εχoυv δική τους υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).
Ας σημειωθεί ότι η γεωγραφική θέση του Καστελόριζου και της Στρογγύλης επηρεάζει καθοριστικά τα όρια της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την ακρίβεια (όπως φαίνεται και στον συνημμένο χάρτη), επιτρέπει στην Ελλάδα να διεκδικήσει την εκμετάλλευση μια μεγάλης θαλάσσιας έκτασης, στο υπέδαφος της οποίας υπάρχουν σοβαρότατες ενδείξεις πως βρίσκονται πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η υφαλοκρηπίδα του Καστελόριζου προσθέτει έναν κρίσιμο γεωγραφικό χώρο στην ελληνική ΑΟΖ.

Υπηρεσιακό προηγούμενο
Το εν λόγω έγγραφο εκφράζει κατηγορηματική αντίθεση στο ενδεχόμενο ξεχωριστής διαπραγμάτευσης για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίoυ και της Ανατολικής Μεσογείου. Πηγές που είναι σε θέση να γνωρίζουν ισχυρίζονται ότι η κατηγορηματική αυτή θέση αλλά και μια σειρά ακόμα θέσεις που εκφράζονται στο έγγραφο έχoυv ενοχλήσει τον γενικό διευθυντή Πολιτικών Υποθέσεων και τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών κ. Ιωάννη-Αλέξιο Ζέππο. Σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, οι δύο ανωτέρω αξιωματούχοι ήθελαν ανεπίσημες απαντήσεις κι όχι μια αναλυτική έγγραφη και τεκμηριωμένη απάντηση, η οποία εκ των πραγμάτων δημιουργεί υπηρεσιακό προηγούμενο. Αυτό δεν θα είχε σημασία εάν η ελληνική πλευρά ήταν αποφασισμένη να απορρίψει κατηγορηματικά την τουρκική απαίτηση για ξεχωριστή διαπραγμάτευση, όπως και άλλες απαιτήσεις. Καλό θα ήταν επ' αυτού να υπάρξει επίσημη απάντηση από το υπουργείο Εξωτερικών.
Από το κείμενο, εμμέσως πλην σαφώς, τεκμαίρεται ότι η όλη διαπραγμάτευση διεξάγεται επί της βασικής διεκδίκησης της Τουρκίας, που είναι η άρνηση αναγνώρισης του δικαιώματος των νησιών να έχουν υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Η Άγκυρα επιδιώκει να επιβάλει ως βάση της διαπραγμάτευσης την αρχή της «ευθυδικίας», η οποία παρακάμπτει τις γενικές αρχές του Δικαίου της Θάλασσας. Το έγγραφο δίνει τεκμηριωμένη απάντηση, επικαλούμενο την υφιστάμενη νομολογία και τις διαφοροποιήσεις που έχουν σημειωθεί στον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων ζητημάτων από το Διεθνές Δικαστήριο.
Το εθνικό συμφέρον
Μεγάλη εντύπωση προξενεί το γεγονός ότι, ενώ η Τουρκία κινητοποιεί κάθε είδους πραγματικό, πολιτικό και νομικό όπλο, μεγιστοποιώντας τις διεκδικήσεις της, n ελληνική πλευρά συμπεριφέρεται με εγκληματική αμέλεια, αν πρόκειται μόνο για αμέλεια. Είναι απολύτως ενδεικτικό ότι δεν έχει περάσει στην ελληνική νομοθεσία τον σύγχρονο ορισμό της υφαλοκρηπίδας, που έχει προκύψει από την Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αν και έχει όχι μόνο εθνικό συμφέρον, αλλά και σχετική συμβατική υποχρέωση, διατηρεί μέχρι σήμερα τον πολύ πιο περιοριστικό ορισμό του 1958, ο οποίος περιορίζει την υφαλοκρηπίδα μέχρι το σημείο που το βάθος φθάνει τα 200 μέτρα. Ας σημειωθεί ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Θεόδωρος Πάγκαλος επικαλέσθηκε προσφάτως τον εθνικά ασύμφορο και νομικά ξεπερασμένο αυτόν ορισμό, γεγονός που εκ των πραγμάτων αποδυναμώνει την ελληνική διαπραγματευτική θέση.
Μία δεύτερη «αμέλεια» είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει υποβάλει χάρτες με τα υποθετικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ στα αρμόδια όργανα του ΟΗΕ, παρ' ότι η Υδρογραφική Υπηρεσία του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού έχει ετοιμάσει τέτοιους χάρτες. Έχει υποβάλει μόνο τις συμφωνίες με την Ιταλία και την Αλβανία, οι οποίες αφορούν το Ιόνιο. Είναι αξιοσημείωτο ότι για τις υπόλοιπες θαλάσσιες περιοχές υπάρχουν χάρτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Χάρτες τρίτων χωρών, οι οποίοι απεικονίζουν τα υποθετικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ ΑΟΖ, χρησιμοποιώντας την αρχή της μέσης γραμμής.
Στο έγγραφο διατυπώνεται η γενική εκτίμηση ότι η πάγια ελληνική θέση είναι νομικά ισχυρή. Το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ρητά ότι δεν έχουν δικαίωμα υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ μόνο οι ακατοίκητοι «βράχοι». Σ' ορισμένες περιπτώσεις έχει υιοθετηθεί και η αρχή της αναλογικότητας, η οποία περιορίζει την υφαλοκρηπίδα απομονωμένων νησίδων, όταν η εφαρμογή του κανόνα της μέσης γραμμής προκαλεί μεγάλη δυσαναλογία στην κατανομή της υφαλοκρηπίδας μεταξύ μιας νησίδας και του παρακείμενου ηπειρωτικού κράτους.
Ήταν στοιχειώδεις η Ελλάδα να εισέλθει σ' αυτές τις διαπραγματεύσεις, διεκδικώντας όσα της εξασφαλίζει η ευνοϊκότερη ερμηνεία του Δικαίου της Θάλασσας. Αντ' αυτού, εισήλθε με μειωμένες απαιτήσεις. Γιατί έχει ουσιαστικά αποδεχθεί αιγιαλίτιδα ζώνη πολλαπλού εύρους και όχι 12 μιλίων, όπως της επιτρέπει το διεθνές δίκαιο; Γιατί διαπραγματεύεται περιορισμούς στην υφαλοκρηπίδα/ ΑΟΖ και δεν αφήνει το Διεθνές Δικαστήριο να προσαρμόσει τα όρια, εάν και όπου αυτό κρίνει αναγκαίο;
Ουσιαστικά, έτσι όπως διεξάγεται η διαπραγμάτευση, αφορά μόνο ελληνικά δικαιώματα και οδηγεί, σχεδόν αναπόφευκτα, σε απεμπόληση ενός μέρους τους. Για να έχει νόημα μια τέτοια διαπραγμάτευση, θα έπρεπε να έχει τεθεί ως προκαταρκτικός όρος η εγκατάλειψη εκ μέρους της Τουρκίας της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών», με βάση την οποία όχι μόνο αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σ' έναν απροσδιόριστο αριθμό νησίδων, αλλά και ορισμένες εξ αυτών τις χαρακτηρίζει ρητά τουρκικές (π.χ. το κατοικημένο Aγαθoνήσι). Εάν δεν ακυρωθεί η αμφισβήτηση της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας, είναι εθνικά βλαπτική και πρακτικά αδύνατη η διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

ΤΑ ΚΑΙΡΙΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟΥ

Για το Καστελόριζο
«Στο πλαίσιο της oριoθέτησης των θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία, δεν είναι σκόπιμο να γίνεται διάκριση μεταξύ της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου και της υφαλοκρηπίδας της Ανατολικής Μεσογείου, όπως επιδιώκεται από την τουρκική πλευρά ... Τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας επί της υφαλοκρηπίδας της Ανατολικής Μεσογείου θα πρέπει να ενταχθούν στη συνολική διαπραγμάτευση (ή δικαστική επίλυση της διαφοράς) με την Τουρκία. Ενδεχόμενη δε αποσπασματική εξέταση της υφαλοκρηπίδας του Καστελόριζου δεν θα είναι προς όφελος της Χώρας ... Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι σχεδόν βέβαιη η αναγνώριση "μειωμένης επήρειας" στο Καστελόριζο, ενώ θα έχει χαθεί το διαπραγματευτικό χαρτί των χωρικών υδάτων, αλλά και το ενδεχόμενο "συμψηφισμού" με τις διεκδικήσεις μας στο Αιγαίο».
«Το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου, το οποίο αποτελείται συνολικά από 13 νησιά, νησίδες και βράχους, δεν είναι απομονωμένο - γεωγραφικά και διοικητικά ανήκει στα Δωδεκάνησα. Αυτή η πραγματικότητα αποτυπώνεται στην οριοθετική γραμμή του ιταλοτουρκικού Πρακτικού του Δεκεμβρίου του 1932, το οποίο συμπληρώνει την ιταλοτουρκική συμφωνία της Άγκυρας της 4ης Ιανουαρίου 1932, οριοθετώντας τα χωρικά ύδατα της Δωδεκανήσου με τις απέναντι ακτές της Aνατoλίας».
«Για λόγους πρακτικούς, είναι ορθότερο να αντιμετωπίζονται ως ενιαίο σύνολο τα θαλάσσια όρια της Ελλάδας με την Τουρκία από τις εκβολές του Έβρου μέχρι το Καστελόριζο».
«Οσον αφορά τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, όλο το ανατολικό όριο επηρεάζεται από την νήσο Στρογγυλη του συμπλέγματος του Καστελόριζου... Η Ελλάδα και η Κύπρος θα έχουν κοινά όρια υφαλοκρηπίδας μόνον εάν η οριοθετική γραμμή της ελληνοτουρκικής υφαλοκρηπίδας χαραχθεί με βάση τη μέση γραμμή μεταξύ των τουρκικών ακτών και της νήσου Στρογγύλης».
«Δεδομένης της γενικότητας της διατύπωσης του άρθρου 83 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και λόγω των διακυμάνσεων της νομολογίας και της αvτίληψης των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων ότι κάθε υπόθεση αποτελεί ένα unicum, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια η επήρεια που θα απoδoθεί στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου σε ενδεχόμενη δικαστική επίλυση της διαφοράς oριoθέτησης με την Τουρκία».
Αιγιαλίτιδα ζώνη
«Το δικαίωμα στην αιγιαλίτιδα ζώνη υπερισχύει καταρχήν του δικαιώματος σε υφαλοκρηπίδα, έτσι ώστε να μην τίθεται ζήτημα περιορισμού της αιγιαλίτιδας ζώνης λόγω αλληλοεπικάλυψης με την υφαλοκρηπίδα γειτονικού κράτους, όπως υποστηρίζει η Τουρκία» (σ.σ. Η Τουρκία, δηλαδή, επιδιώκει να μειώσει την αιγιαλίτιδα ζώνη ελληνικών νησιών, με το επιχείρημα ότι επικάθονται σε τουρκική υφαλοκρηπίδα!).

Για την μεθοδολογία οριοθέτησης
«Έχει ενοποιηθεί το εθιμικό με το συμβατικό δίκαιο της oριoθέτησης της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ... Η έννοια των "σχετικών περιστάσεων" (που δικαιολογούν την εφαρμογή της αρχnς της ευθυδικίας) λειτουργεί ως εξαίρεση στην αρχή της ίσης απόστασης (μέσης Γραμμής), που έχει καθιερωθεί πλέον ως κλασική μέθοδος oριoθέτησης».
«Έχει απoκρυσταλλωθεί η μεθοδολογία oριoθέτησης. Σε πρώτο στάδιο χαράσσεται προσωρινά η γραμμή της ίσης απόστασης και στην συνέχεια εξετάζεται η ύπαρξη τυχόν περιστάσεων που επιβάλλουν τη μετατόπιση της γραμμής, προκειμένου να επιτευχθεί ένα δίκαιο αποτέλεσμα. Ειδικότερα ως προς τις περιπτώσεις κρατών με αντικείμενες ακτές, το Διεθνές Δικαστήριο έχει αποδεχθεί ήδη από το 1985 στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας Λιβύης - Μάλτας ότι η χάραξη της μέσης γραμμής αποτελεί καταρχήν τη δίκαιη λύση. Ωστόσο, στην πρόσφατη απόφασή του στην υπόθεση Θαλάσσιας Οριοθέτησης στην Μαύρη Θάλασσα, το Δικαστήριο προσέθεσε ένα τρίτο στάδιο στη διαδικασία oριoθέτησης, στο πλαίσιο του οποίου απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην έννοια της "αναλογικότητας", δηλαδή της αναλογίας μεταξύ του μήκoυς των ακτών και της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ που αντιστοιχεί σε κάθε κράτος... Η εν λόγω αναβάθμιση του κριτηρίου της αναλογικότητας δημιουργεί προβλnματισμό, ενώ μειώνει ακόμα περισσότερο τον βαθμό προβλεψιμότnτας».
«Περισσότερο από το 1/3 των εθνικών νομοθεσιών σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ προβλέπουν ότι, εκκρεμούσης της oριoθέτησης, τα εξωτερικά όρια των εν λόγω ζωνών προσδιορίζονται βάσει της αρχής της ίσnς απόστασης».

Για τις «αμέλειες» των ελληνικών κυβερνήσεων
«Η ελληνική υφαλοκρηπίδα στο σύνολό της έχει απεικονισθεί χαρτογραφικά σε θεματικούς χάρτες μελετών της Υδρογραφικής Yπnρεσίας του ΓΕΝ, όπως αυτά καθορίζονται βάσει της αρχής της ίσης απόστασnς... Με εξαίρεση την οριοθετική γραμμή της υφαλοκρηπίδας του Ιονίου βάση της ελληνοιταλικής συμφωνίας του 1977, δεν έχουν κατατεθεί τα όρια της ελληνικής υφαλoκρηπίδας σε διεθνείς οργανισμούς. Το ίδιο ισχύει και για τα όρια των ελληνικών χωρικών υδάτων, τα οποία, ωστόσο, αποτυπόνωνται από το 2006 και εφεξής σε επίσημoυς ελληνικούς ναυτικούς χάρτες».
«Σύμφωνα με το άρθρο 16(1) της Σύμβασnς για το Δίκαιο της θάλασσας, τα παράκτια κράτη οφείλουν να απεικονίζουν σε ναυτικoύς χάρτες μεγάλης κλίμακας, αφενός τις ευθείες γραμμές βάσnς και τις ειδικές περιπτώσεις παρέκλισης από την "κανονική γραμμή βάσης" (όπως κλείσιμο των κόλπων) για μέτρηση του εύρους της αιγιαλίτηδας ζώνης και τα όρια που προκύπτουν από αυτές και, αφετέρoυ, τη χάραξn της οριοθετικής γραμμής της αιγιαλίτιδας ζώνης με γειτονικά κράτη. Τα παράκτια κράτη υποχρεούνται να προσδώσουν επαρκή δnμoσιότητα στους εν λόγω χάρτες και να καταθέσουν αντίγραφό τους ή πίνακα των σχετικών γεωγραφικών συντεταγμένων στον γενικό γραμματέα των Η.Ε. Η Ελλάδα δεν έχει υιοθετήσει σύστημα ευθειών βάσnς, παρά το γεγονός οτι οι όροι που ισχύουν εθιμικά από το 1951 και ενσωματώθηκαν στη Σύμβασn συvτρέχoυν σε πολλές περιοχές της Χώρας... Aντίστοιχη υπoχρέωσn προβλέπεται στο άρθρο 84 της Σύμβασnς σχετικά με την απεικόvιση εξωτερικού ορίου και τη χάραξη της oριoθετικής γραμμής της υφαλοκρηπίδας... Θα πρέπει να σημειωθεί οτι στο άρθρο 75 της Σύμβασnς πρoβλέπεται αντίστoιχη ρύθμισn για το εξωτερικό όριο και την οριοθέτηση της ΑΟΖ».
«Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν κατατεθεί επίσημα στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, οι γεωγραφικές συντεταγμένες του ανατολικού ορίου στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν γνωστοποιηθεί στη νορβηγική και τηv αμερικανική πλευρά στο πλαίσιο διαμαρτυριών μας για τη διενέργεια θαλασσίων ερευνών στην περιοχή. Έχουν εγχειρισθεί σχετικοί χάρτες και γεωγραφικές συvτεταγμένες στην Αίγυπτο και στη Λιβυή, αντιστοίχως στο πλαίσιο των διμερών διαπραγματεύσεων για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνώv».
Το κριτήριο της απόστασης
«Η ελληνική νομοθεσία εξακολουθεί να αναφέρεται στα κριτήρια της Σύμβασης της Γεvεύης για τηv υφαλοκρηπίδα (1958), δnλαδή το κριτήριο του ισοβαθούς των 200 μέτρων και το κριτήριο της εκμετάλλευσης για τον προσδιορισμό του εξωτερικού ορίου της υφαλoκρηπίδας. Αντίθετα, n Σύμβασn, η οποία σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του άρθρου 311(1) "υπερισχύει των Συμβάσεων της Γενεύnς της 29nς Απριλίου του 1958 για το Δίκαιο της Θάλασσας", προβλέπει ότι νομικός τίτλος, επί της υφαλoκρηπίδας εντός του ορίου των 200 ν. μιλiων είναι το κριτήριο της απόστασnς. Την εθιμική υπόστασn του εν λόγω κανόνα έχει αποδεχθεί n διεθνής νομολογία ήδη από τη δεκαετία του 1980... Θα ήταν σκόπιμo να εναρμονισθεί n ελληνική νομοθεσία με τις διατάξεις (της Σύμβασnς), υιoθετώντας τον ευμενέστερο για τα ελληνικά συμφέροντα ορισμό της υφαλοκρηπίδας βάσει του κριτηρίου της απόστασnς. Το ίδιο ισχύει και για τηv οριοθέτηση της υφαλoκρnπίδας, εφόσοv n ελληνική νομοθεσία απλώς παραπέμπει στους κανόνες του διεθνούς δικαίου, χωρίς ουδεμία αναφορά στην αρχή της ίσnς απόστασnς... Στην απόφασn Οριοθέτησnς μεταξύ των Μπαρμπάντος και του Τρινιντάντ και Τομπάγκο, το Διεθνές Δικαστήριο απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην εθνική νομοθεσία των διαδίκων κρατών στο πλαίσιo της απoσαφίνισnς των θέσεών τους ως προς τη μέθοδο οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ».
«Κατά τηv πρόσφατη ερευvnτική δραστηριότητα του αμερικανικού ωκεανογραφικού πλοίου R/V NAUTILUS, καταστήσαμε σαφές στην αμερικανική πλευρά οτι δεν δύναται να διενεργήσει έρευνες στα υποθαλάσσια όρη του Αναξίμανδρου χωρίς την άδεια των ελληνικών αρχών, εφόσον n προτεινόμενη περιοχή διεξαγωγής των ερευνών περιελάμβαvε και περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας... Η αμερικανική πλευρά επαναπροσδιόρισε τις περιοχές διεξαγωγής των ερευνών, γεγονός που επιβεβαίωσε n αμερικανική πρεσβεία με ρηματική διακοίνωση».
«Τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας βάσει της αρχής της ίσης απόστασης εμφανίζονται σε διεθνείς βάσεις δεδομένων στο Διαδίκτυο, αλλά και σε Χάρτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και της Εύρωπαϊκής Ένωσnς, ως υπoθετικά όρια ΑΟΖ, αναγνωρίζοντας πλήρη επήρεια σε όλα τα ελληνικά νησιά... Μάλιστα, σε πρόσφατο χάρτη εργασίας του Δικτύου Natura 2000, πέραν του υφισταμένου ορίου των χωρικών υδάτων και των υπoθετικών ορίων ΑΟΖ, απεικoνίζεται με διακεκομμένη γραμμή και το όριο των ελληνικών χωρικών υδάτων με 12 ν.μ.».

Πηγή: Κόσμος του Επενδυτή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 27/28-11-10

Σχετικές ανακοινώσεις:

1. Απάντηση Εκπροσώπου ΥΠΕΞ σε ερώτηση σχετικά με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Κόσμος του Επενδυτή», 29.11.10
2. Σταύρος Λυγερός και Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος, Διαψεύσεις σαν ομολογίες ενοχής..., 5.12.10 - Ενημέρωση

Στο φώς οι μυστικές διαπραγματεύσεις